«بايد به دشمن، هدف و انگيزه مسلمانان اعلام گردد، كه آنها در صدد فراهم آوردن ثروت و به‌دست آوردن قدرت و فرمانروايى نيستند و هرگز نمى‌خواهند آن گونه كه جباران و كشورگشايان عمل مى‌كنند رفتار نمايند؛ آنها مى‌خواهند راه رسيدن اسلام به گوش همه جهانيان بسته نباشد.

دعوت بايد به گونه‌اى باشد كه عليرغم وسعت دارالكفر، تا اعماق آن و به تك تك آحاد آن برسد. [٣] طبق روايتى از امام سجاد (ع) امام يا نماينده او قبل از اقدام به هر خشونتى بايد دشمن را به دو چيز دعوت كنند؛ ابتدا معارف اعتقادى اسلام رابراى دشمن تبيين نمايد و به نحوى كه دعوت او را به خدا و اسلام بپذيرد؛ دوم: آن كه آنها را به عمل صالح دعوت كند. (اعمالى كه انجام آنها موجب رضايت خداوند است). [٤]

مى‌توان مفاد فشرده اين حديث را چنين بيان نمود:

سران جامعه اسلامى بايد قبل از هر نوع برخورد و انجام اعمال خشونت‌بار، آحاد دشمن را به‌طور مستدل و با بيانى قابل قبول از ماهيت و مقاصد اسلام آگاه سازند و همچنانكه اسلام از دو بخش اساسى عقيده و عمل تشكيل شده، هر دو بخش را براى طرف مقابل شرح دهند و آنها را از ابهام و پيشداورى در مورد مسائل اسلامى بازدارند و شبهات و دلايل مخالفتشان را پاسخ منطقى بدهند. اگر در اين مذاكرات دوستانه و كنفرانسهاى علمى كه بر منطق و باورهاى مشترك استوار است در بخش اول يعنى تبيين عقايد اسلامى به توافق رسيدند كه به برادرى و وحدت ايدئولوژيك نائل آمده‌اند و اگر در مرحله اول به نتيجه مثبتى نرسيدند اميد بسيار مى‌رود كه در تبيين اعمال خداپسندانه به توافقهايى برسند كه نه تنها دشمنى و روابط خصمانه را از ميان بردارد، آنها را بجاى جنگ به همكارى و مشاركت در فعاليتهاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى انساندوستانه و خداپسندانه وادار نمايد.

اگر تاريخ پيشرفت اسلام در طول يك قرن اول هجرت را دقيقاً مطالعه نماييم به وضوح

[١] . پيشين.

[٢] . همان.

[٣] . همان، ص ٥٤.

[٤] . وسائل الشيعه، ج ١١ ص ٣١ چ اسلاميه.