دولت ديگر است نمى‌تواند آن دسته از تبعه دشمن را كه در كشور وى به سر مى‌برند به عنوان اسير جنگى گرفته و يا آنها را به اقامت اجبارى در كشور وادار نمايد مگر در شرايط اضطرارى كه امنيت كشور و بقاى دولت ايجاب مى‌كند ولى با شروع جنگ، دولت مى‌تواند اتباع دولت متخاصم را از كشور خود اخراج نمايد و اموال و امكانات آنها را تا پايان جنگ تحت كنترل درآورد.

در صورتى كه طبق مقررات جهاد كليه اتباع دشمن در دارالاسلام، مستأمن يا ذمى محسوب مى‌شوند و مى‌توانند مادام كه شرايط لازم را رعايت كرده‌اند در مصونيت و تحت حمايت دولت اسلامى باشند. [١] اين مصونيت و حمايت شامل اموال و ساير حقوق سياسى و مدنى نيز مى‌گردد، مگر آن كه در پوشش مصونيت و حمايت دولت اسلامى از امكانات و اموال خود به نفع دشمن استفاده نمايند.

مبحث هفتم: تقدم دعوت بر جهاد

اصل تقدم دعوت بر جهاد، مسأله بسيار مهمى است كه بيانگر اصالت منطق و تقدم آن بر زور مى‌باشد، از اين رو است كه اسلام تأكيد دارد: قبل از انجام دعوت نبايد جهاد آغاز گردد.

دعوت خود داراى سه مرحله: حكمت (استدلال)، موعظه (ارشاد) و جدل (اقناع) است كه بايد قبل از هر گونه اقدام خشونت آميز توسط افراد و گروههاى واجد صلاحيت علمى و مقبوليت لازم انجام گيرد و بى‌شك در صورت تأثير دعوت و اعمال رويه عقلانى، زمينه هر گونه مخاصمه از ميان خواهد رفت.

در وسائل‌الشيعه [٢] از امام على (ع) آمده كه: وقتى پيامبر (ص) مرا به يمن فرستاد، فرمود هيچ كس را نمى‌كشى، مگر آنكه او را قبلاً دعوت كرده باشى، سوگند به خدا، اگر به وسيله تو يك نفر را هدايت كند، براى تو با ارزش‌تر از آن چيزى است كه آفتاب بر آن طلوع يا غروب مى‌كند.

[١] . رك: فقه سياسى، حقوق تعهدات بين‌المللى و ديپلماسى در اسلام، مبحث قرارداد استيمان انتشارات سازمان سمت.

[٢] . جواهرالكلام، ج ٢١ ص ٥٢.