فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٦٧ - بخش اول كليات
تسليحات را جستجو كرد و آنگاه با آنها مبارزه كرد. اين است راهى كه قرآن در زمينه خلع سلاح پيموده و با بيان يك اصل كلى در آيه: (قٰالَتْ إِنَّ اَلْمُلُوكَ إِذٰا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهٰا وَ جَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهٰا أَذِلَّةً وَ كَذٰلِكَ يَفْعَلُونَ)١ ريشه اصلى ناامنيها را مطرح نموده است و به اين نكته هشدار داده است كه جنگ و ويرانگرى بيش از همه چيز به شخصيت و كرامت انسانها لطمه وارد مىآورد و جنگ و ويرانگرى و اهانت به شخصيت و كرامت انسانها رويه و خصلت ذاتى استكبار است.
در آيه ديگر: (وَ ضَرَبَ الله مَثَلاً قَرْيَةً كٰانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهٰا رِزْقُهٰا رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكٰانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ الله فَأَذٰاقَهَا الله لِبٰاسَ اَلْجُوعِ وَ اَلْخَوْفِ بِمٰا كٰانُوا يَصْنَعُونَ) [٢] عامل اصلى تحول امنيت به شرايط ناامن را چنين تحليل مىكند:
خداوند يك سرزمين آباد را مثال مىآورد كه در امنيت و آسايش اطمينان بخش بسرمىبرد و مردم آن در رفاه بودند، آنگاه كه به نعمتهاى الهى كفر ورزيدند به خاطر اعمالشان به فقر و وحشت گرفتار شدند. گرچه كفر خود سرچشمه اصلى استكبار است و پديده استكبار تنها در شرايط كفر توليد و رشد مىكند، امّا تكيه قرآن به عامل كفر و يادآورى آن به عنوان علت تحولات منفى و سير قهقرايى از امنيت به ناامنى، بدان جهت است كه بىايمانى گاه به استكبار به مفهوم سياسى در روابط انسانها نمىانجامد و منجر به شكلگيرى قدرت مسلط در روابط بين ملتها نمىگردد؛ اما در اين حالت هم مىتواند به صورت عاملى مؤثر در ايجاد شرايط ناامن و بروز جنگهاى ويرانگر ونابودى نعمتها ايفاگر نقش اصلى باشد.
اين مطلب را مىتوان از مضامين آيات متعدد ديگر نيز بهدست آورد كه بىايمانى سرمنشأ فساد و ويرانگرى و ناامنى است.
در آيه سوم: (وَعَدَ الله اَلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي اَلْأَرْضِ كَمَا اِسْتَخْلَفَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ اَلَّذِي اِرْتَضىٰ لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً) [٣] قرآن راه بازگشت به امنيت دايمى را چنين توصيف مىكند: خداوند به كسانى كه با ايمان و عمل صالحند وعده داده است كه آنها را وارثان زمين گرداند و دينشان استقرار بخشد و ترسشان را به امنيت تبديل نمايد.
مطالعه اين سه آيه به عنوان نمونه تعاليم سياسى قرآن ديدگاه كلى اسلام را در ريشهيابى
[١] . نمل، آيه ٣٤.
[٢] . نحل، آيه ١١٢.
[٣] . نور، آيه ٥٥.