فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٨٣ - حمايت از نهضتهاى رهائىبخش مداخله نيست

آزادى با من بيعت نمودند).

دعوت مداخله نيست

قرآن دعوت را حق آئين واقعى زندگى توأم با رشد و ارتقاء بشرى مى‌داند، و به كسانى كه به چنين آئينى رسيده‌اند حق داده است كه ديگران و همه ملتها را به سوى آن دعوت نمايند.

قرآن دعوت را مادام كه مبتنى بر استدلال و خيرخواهى و اقناع است، امرى منطقى و منطبق با اصل آزادى و اختيار انسان تلقى مى‌كند و آن را مداخله در امور اختصاصى ديگران نمى‌شمارد: (اُدْعُ إِلىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ اَلْمَوْعِظَةِ اَلْحَسَنَةِ وَ جٰادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌)١.

زيرا اين، حق هر انسان است كه آموزش و تربيت را بپذيرد و نيز ديگران را تعليم و تربيت دهد. و اين دو عمل تا آنگاه كه با پذيرش آزاد همراه است، مداخله محسوب نمى‌گردد، و اصولاً آموزش و تربيت جزء مسائل اختصاصى و زندگى خصوصى فرد و جامعه محسوب نمى‌گردد.

انسان بايد به راه راست در زندگى هدايت شود، چنانكه بايد علم فراگيرد و از تربيت و رشد برخوردار گردد، و هر كس مى‌تواند او را در اين زمينه يارى نمايد.

حمايت از نهضتهاى رهائى‌بخش مداخله نيست

هر انسانى بايد آزاد و مستقل زندگى كند، و حق هر انسان است كه از سلطه و نفوذ و اسارت قدرتهاى تحميلى آزاد شود و از ستم رهائى يابد، هر نوع كمك به جنبشها و حركتهاى رهائى‌بخش، نوعى همكارى ارزشمند براى برخوردارى از حقوق انسانى است.

به اين دليل حمايت از نهضتهاى رهائى‌بخش را نمى‌توان مداخله در امور داخلى كشور ديگر به حساب آورد. مسائل انسانى به ويژه آنچه كه مربوط به وظائف بشرى است خارج از قلمرو مسائل اختصاصى است.

[١] نحل: ١٢٥.