فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٣٦ - ويژگيهاى بغاة

مادام كه در صدد جمع‌آورى نيرو برنيامدند [١] .

در حديثى ديگر از على عليه السلام نقل شده كه درباره مردم بصره فرمود:

«هر كس كه در خانه را به رويش ببند او در امان است» [٢] ، «من با مردم بصره به سيره رسول خدا درباره مردم مكه رفتار خواهم كرد» [٣] .

ويژگيهاى بغاة

گروه متشكلى كه بر اساس يك تفكر انحرافى در برابر امام (دولت اسلامى) شورش كنند و مردم را به قيام عليه امام دعوت نمايند و حاكميت دولت اسلامى را به مخاطره افكنند و با خطمشى و سياست براندازى، جريانى را در جامعه اسلامى به وجود آورند بغاة ناميده مى‌شوند.

اين واژه سياسى در اسلام، هم ريشه قرآنى دارد و هم ريشه در حديث نبوى.

قرآن به هنگام وقوع درگيرى بين دو گروه (طائفه) از مؤمنين، بقيه امت اسلام را موظف به اصلاح و برقرار نمودن صلح عادلانه بين دو گروه متخاصم كرده است و در صورت بروز تعدى از جانب يكى از آن دو گروه، طرف متجاوز را باغى ناميده است (وَ إِنْ ط [٦] [٤] ٨;ائِفَتٰانِ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ اِقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمٰا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدٰاهُمٰا عَلَى اَلْأُخْرىٰ فَقٰاتِلُوا اَلَّتِي تَبْغِي)٤.

در حديث نبوى آمده است كه عمار را فئه باغيه به قتل خواهد رسانيد (يا عمار تقتلك الفئه الباغية) [٥] . و روايات متعددى در اين زمينه تحت عنوان فئه باغيه از ائمه معصومين عليهم السلام نقل شده است٦.

بر اين اساس مى‌توان موارد زير را از مصاديق باغى دانست:

١. احزاب و گروه‌هائى كه در دار الاسلام از اطاعت امام سرپيچى مى‌كنند و دست به قيام عليه دولت مى‌زنند و فرمانبردارى خود را موكول به ايجاد تغييرات و اصلاحات مورد نظر خود مى‌نمايند.

[١] وسائل الشيعة، كتاب جهاد (ج ٦)، باب ٢٤، ص ٥٤

[٢] همان مأخذ.

[٣] مستدرك الوسائل، كتاب جهاد، باب ٢٢، ص ٢٥١.

[٤] حجرات: ٩.

[٥] جواهر الكلام، ج ٢١، ص ٣٢٧.

[٦] همان مأخذ، ص ٣٢٩.