فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٨٦ - مبحث دوم امنيت، كار جمعى است

مبحث دوم: امنيت، كار جمعى است

بى‌شك امنيت حالتى نيست كه با فعاليت فردى و يا يك جانبه تحقق پذيرد، بلكه در اين راه تشريك مساعى افراد ملت براى تأمين امنيت ملى و مشاركت و همكارى ملتها در تأمين امنيت جهانى ضرورتى است اجتناب‌ناپذير كه هر فرد و هر ملت بايد براى برخوردارى خود و ديگران از اين موهبت نقشى را بر عهده گرفته و سهمى از مسئوليت آن را پذيرا باشد.

از آنچه كه در زمينه ارزش امنيت از ديدگاه اسلام آورديم، ضرورت تأمين و تضمين امنيت از ديدگاه اسلام روشن مى‌گردد. اكنون بايد ديد، اسلام براى استقرار امنيت جمعى چه فرضيه‌هائى را از پيش مطرح كرده است. پيش‌فرضهائى كه امنيت جمعى بر اساس آنها مى‌تواند قابل تضمين باشد:

[١] . اصل تكيه بر قدر مشتركها كه يكى از مهمترين اصول و مبانى دعوت و روابط بين الملل در اسلام است١. كه بر اساس آن امنيت جمعى مى‌تواند شكل بگيرد و پيوستگى آن تضمين گردد.

زيرا اگر، اين فرضيه را كه همه دولتها به يك اندازه در ايجاد امنيت نفع دارند، به صورت مطلق نپذيريم، و به دليل انگيزه‌ها و اهداف متفاوت دولتها مصالح ملى و منافع دولتها را در رابطه با امنيت متغير بدانيم، جاى ترديد نيست كه قدر مشتركهائى در اين زمينه بين ملتها وجود دارد كه مى‌تواند مبناى امنيت جمعى قرار گيرد.

تأكيدى كه اسلام در زمينه سوق دادن ملتها به سوى قدر مشتركها و بنيان نهادن ساخت كلى روابط فيما بين بر اساس اين قدر مشتركها دارد، مى‌تواند عاملى نيرومند در استمرار امنيت جمعى به شمار آيد.

با توجه به اين ضرورت كه توافق بر سر قدر مشتركها همواره دامنه قدر مشتركها را گسترش مى‌بخشد و هر قدر مشترك بالفعلى پايه رسيدن به قدر مشتركهاى جديدى مى‌گردد، مى‌توان ابعاد تضمين امنيت جمعى مبتنى بر اين اصل را مورد مطالعه قرار داد.

[١] (قُلْ يٰا أَهْلَ اَلْكِتٰابِ تَعٰالَوْا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَوٰاءٍ بَيْنَنٰا وَ بَيْنَكُمْ) (آل عمران: ٦٤ بگو، هان اهل كتاب! بيائيد روى آنچه كه هر دو قبول داريم توافق كنيم).