شاید دلیل این خلا علمی و پژوهشی آن بوده که این مباحث بالاصاله در قلمرو و حریم اختیارات امامت تلقی شده و عملاً به ظهور و بسط یه امام موکول گردیده است و قداست حریم امامت فقها را از ورود به مسائل بین المللی اسلام باز داشته است، آنگونه که در طرح مباحث حکومت و دولت در شرایط غیبت امام، تصور جمعی آن بوده که بحث فقهی در این زمینه ها فاقد آثار علمی است و نوعی تبیین تکلیف برای امام محسوب می شود.

و از سوی دیگر دوری مستمر فقهای شیعه از صحنه سیاسی همواره دسترسی آنان به حکومت و تشکیل یک نظام سیاسی بر اساس امامت را امری تحقق ناپذیر جلوه داده و در عمل طرح این مسائل را لغو می پنداشته اند خواه ناخواه به مسائل عملی تر و عینی تر کشانده شده و بتدریج اینگونه مباحث بنیادی امامت را کم رنگ و به همان قالبهای اولیه در زمینه جهاد و احكام اهل ذمه و مستأمنین بسنده کرده اند. اندیشه های جهان شمول اسلام که از عناصر عمده امامت در اعتقاد شیعه است.

متأسفانه در محدوده اعتقاد و آرمان و شعار باقی مانده و نه تنها در عمل حتى در بحثهای تئوریکی هم بسط و تفریع نیافته است.

ایده ها و مایه هایی چون حکومت واحد جهانی انتظار فرج عدالت جهانی حمایت از مستضعفان جهان مبارزه با استکبار منشور برادری و برابری و حقوق انسان برسمیت شناختن ادیان آسمانی احترام به اراده آزاد ملتها، جهانی بودن دعوت اسلام سیره غنی و رفتار سیاسی پیامبر در صحنه های بین المللی صدر اسلام و نظائر آن در تفکر و بینش اسلامی و وجود زمینه های گسترده مباحث جهاد و تقسیم بندیهای جغرافیای سیاسی جهان و اعتبار قراردادهای بین المللی و اصول و قواعد عامه ای چون قاعده لزوم صحت قاعده احسان قاعده نفی سبیل، قاعده تعاون، قاعده ضمان عام در فقه اسلام همه و همه میتوانست در طول قرون متمادی گذشته زمینه ساز یک سلسله مباحث گسترده در مسائل بین المللی و ارائه نظام نوینی در روابط بین الملل بر اساس مبانی فقهی دیدگاهی از طرف فقهای اسلامی باشد.

نگارنده که از سال ١٣٣٩ با مشورت با مرحوم استاد علامه طباطبائی و توجه و تشویق معظم له با نوشتن سلسله مقالاتی آغاز و در سال ١٣٩٦ با نشر سلسله