فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣١١ - مسئوليتهاى ناشى از بىطرفى

مهمترين تقسيم‌بندى بى‌طرفى به لحاظ قراردادى بودن آن است كه بر اساس آن مى‌توان وضعيت سياسى و حقوقى اقسام ذكر شده را تبيين كرد.

بى‌طرفى قراردادى، نوعى عقد لازم است كه طبق آن طرفين به مسئوليتهاى ناشى از بى‌طرفى متعهد مى‌شوند. بى‌طرفى قراردادى نيز به نوبه خود به دو دسته تقسيم مى‌شود:

١. قرارداد بى‌طرفى كه فقط مورد توافق و امضاء طرفين و يا اطراف قرارداد بوده است.

٢. قرارداد بى‌طرفى كه دولتهاى ديگر نيز آن را مورد تأييد و تضمين قرار داده‌اند.

بى‌طرفى عادى و يا عرفى نوعى اعتزال عملى است كه بدون آنكه عهدنامه‌اى تنظيم شود به طور عادى توسط طرفين و يا اطراف بى‌طرف به مورد اجرا گذارده مى‌شود.

مسئوليتهاى ناشى از بى‌طرفى

مفاد اعلان بى‌طرفى و يا قرارداد بى‌طرفى آن است كه هيچ‌كدام در عمليات خصمانه به طور مستقيم و غير مستقيم در محدوده توافق شده شركت نكنند، و در نتيجه از كمك نظامى و اجازه استخدام افراد به منظور شركت در عمليات نظامى به نفع يكى از متخاصمين و يا بر عليه آن خوددارى كنند.

همچنين دادن اسلحه و مهمات و آذوقه‌رسانى و وسائل و ادوات ديگر نظامى به نحوى كه موجب تقويت يكى از متخاصمين گردد ممنوع مى‌باشد.

مساعدتهاى نقدى چه به طور رايگان يا به صورت قرض از جمله اعمالى است كه با مقتضاى بى‌طرفى منافات دارد. پناه دادن به نظاميان و مخالفين فعال و پناهندگان سياسى و اسرائى كه موفق به فرار مى‌شوند، و افشاى اسرار نظامى و اجازه دادن به عبور محموله‌هاى نظامى و در اختيار گذاردن بنادر و خطوط هوائى و جاده‌ها و خطوط ارتباط زمينى مى‌تواند نقض بى‌طرفى محسوب گردد.

در بى‌طرفى قراردادى مى‌توان موارد نامبرده و ديگر موارد مشكوك را صريحاً