فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٨٠ - حسن نيت، شاخص مشروعيت مداخله

٧. مداخله به صورت كمك و حمايت در مورد آن طرف درگيرى و مخاصمه كه مظلوم واقع شده و استمداد كرده است.

٨. مداخله جهت كمك‌رسانى در مقاصد انسانى مانند كمكهاى اقتصادى و علمى.

٩. مداخله در جهت سركوب و ريشه‌كن نمودن تجاوز و متجاوز.

حسن نيت، شاخص مشروعيت مداخله

بى‌شك دخالتهاى سياستهاى استعمارى درگذشته و همچنين نفوذ و سياست سلطه در عصر نوين استعمار، بر اساس همين ادعاها و بهانه‌هائى بوده است كه ما در «حوزه اختصاصى و امور داخلى كشورها بودن» آنها مناقشه روا داشتيم.

همانطور كه كلمه استعمار كه به معنى درخواست عمران و آبادانى است نشان مى‌دهد، همه سياستهاى استعمارى كه در شئون مختلف داخلى كشورهاى ضعيف و كوچك اعمال نفوذ نموده و استقلال و آزادى آنها را پايمال كرده و سرانجام دست به غارت منافع و منابع آنها زده‌اند، روز اول مدعى حمايت و كمك در جهت اهداف بشردوستانه بوده‌اند و امروز نيز سياست سلطه و استكبار، شعارهاى فريبنده رشد و توسعه را بهانه تعميق هر چه بيشتر دادن به نفوذ سياسى، اقتصادى و فرهنگى خود در كشورهاى جهان سوم قرار داده است.

ولى از آنجا كه سوء استفاده از يك حقيقت هيچ‌گاه دليل بر بطلان و يا خطاى آن نيست، در اين مورد نيز بايد بين آنچه كه ما آن را حوزه حقوق عمومى و صلاحيتهاى همگانى و انسانى مى‌ناميم، و آنچه كه همواره بهانه و وسيله سوء استفاده استعمار كهنه و نو قرار گرفته، مرز مشخص و شاخص روشنى قرار دهيم و اين مرز و شاخص چيزى جز حسن نيت نمى‌تواند باشد. كشورى كه با حسن نيت دست به اقداماتى در زمينه‌هاى ده‌گانه ذكر شده مى‌زند، در مقايسه با مداخله تجاوزكارانه و به قصد فريب و استعمار و استثمار كشورهاى استكبارى، عمل و رفتارش انسانى و حد اقل خيرخواهانه است.

با احراز حسن نيت مى‌توان خطاهاى جزئى را هم ناديده گرفت و از مؤاخذه آنها صرفنظر نمود، ولى مداخله با سوء نيت و به قصد سلطه و استثمار حتى اگر به