فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٥٤ - مفهوم معقول شناسائى

همچنين عدم شناسائى دولت جديدى كه همه شرايط لازم را براى احراز شخصيت حقوقى و مشروعيت، واجد مى‌باشد، با اصل احترام متقابل ملتها، عدالت و انصاف و تعاون بين ملتها، منافات خواهد داشت.

نظريه اعلامى، در صورتى كه شناسائى داراى آثار حقوقى به اين معنى باشد كه دولت قديمى بخواهد با عمل شناسائى امتيازاتى را كه درخور صلاحيت دولت جديد است، از طرف خود به آن اعطاء نمايد، و يا مزايائى را كه در رابطه بين خود و دولت جديد امكان‌پذير است از آن سلب كند، قابل توجيه خواهد بود. ولى اين مسأله يك امر خصوصى بين دو دولت محسوب شده و جنبه بين المللى نخواهد داشت. بعلاوه برخى از اشكالات گذشته كه در مورد نظريه ايجادى گفته شد در مورد نظريه اعلامى نيز صادق مى‌باشد.

مفهوم معقول شناسائى

عمل شناسائى را به دو صورت زير مى‌توان تصور كرد:

[١] . دولت قديمى به دليل اينكه دولت جديد عناصر تشكيل دهنده موجوديت و مشروعيت جامعه جديد سياسى را دارا مى‌باشد، نظر خود را اعلام مى‌دارد و اين نوع شناسائى از اراده آزاد دولت قديمى و حق موجوديت و مشروعيت دولت جديد ناشى مى‌گردد.

اثر حقوقى اين نوع شناسائى، برقرارى روابط سياسى و همكارى و اعطاى امتيازات و يا مبادله مزايا بين آن دو دولت مى‌باشد. ولى عمل شناسائى در رابطه با دولت جديد و دولتهاى ديگر قديمى نمى‌تواند حقى را اثبات و يا حقى را نفى نمايد و همچنين مسئوليتى را ايجاب نمايد١.

٢. در مواردى كه دولتهاى قديمى شخصيت و مشروعيت دولت جديد را به لحاظ حقوقى يا سياسى، به طور كامل احراز نكرده‌اند، آنچه كه در روابط بين المللى

[١] . از اين رو عضويت دولت جديد در جامعه بين المللى نمى‌تواند اثر حقوقى عمل شناسائى باشد، چنانكه عضويت در سازمان ملل متحد نيز نمى‌تواند دليل شناسائى آن عضو توسط همه اعضاى سازمان ملل متحد باشد: مانند اسرائيل.