فرض اينكه يك يا چند دولت در برابر چنين قدرت متشكلى توان مقاومت داشته باشد گرچه محتمل است، ولى در هر حال تشكل دولتها در قالب يك قرارداد تضمين كننده امنيت، احتمال برخورد تهديد كننده امنيت را به ميزان قابل توجهى - حتى در فرض مذكور - كاهش خواهد داد.

وجود رقابت بين دولتهاى بزرگ، خود عامل ديگر است كه وقوع چنين حادثه محتملى را به شدت ضعيف و ناممكن مى‌سازد، همانگونه كه امروز چنين رقابتى بين دو بلوك غرب و شرق مانع بزرگى در برابر امكان تهديد امنيت بين المللى توسط يكى از آن دو و يا اقدامات تجاوزكارانه يكى نسبت به جهان سوم محسوب مى‌گردد.

اصولاً اين فرض كه هيچ دولتى نمى‌تواند با موفقيت در برابر نيروى متحده تمامى دول ديگر مقاومت ورزد فرضيه‌اى است صحيح [١] ، و اين فرضيه را مى‌توان در قالب قراردادهاى چند جانبه تحقق بخشيد [٢] .

٦. همگانى بودن مسئوليت مقابله با ظلم، تجاوز، اجبار، تهديد و ارعاب در اسلام از پايه‌هاى عمده تأمين و تضمين امنيت جمعى است، زيرا كليه عوامل تهديد كننده امنيت از مصاديق «منكر» يعنى زشتى، پليدى، ناپسند، نامقبول و ضد ارزش است، و همه زمينه‌ها و راههاى منتهى به امنيت «معروف» يعنى خوبى، پسنديده، مقبول و از ارزشهاى والاى انسانى است و قرآن همه انسانها را موظف كرده است [٣] كه براى تحقق بخشيدن به هر آنچه معروف است، و ريشه‌كن نمودن هر آنچه منكر است، بطور انفرادى و جمعى قيام و اقدام كنند [٤] .

[١] اى. اف. ك ارگانسكى، سياست جهان، ترجمه حسين فرهودى، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، تهران ١٣٥٥، ص ٤٩٥

[٢] اصطلاح امنيت دسته‌جمعى كه امروز مطرح است به معنى همكارى در واكنش مشترك بر اساس پيمان و قرارداد مشترك است. رجوع شود به فرهنگ علوم سياسى، ص ٥٢.

[٣] (وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى اَلْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ) (از ميان شما كسانى متشكل، وظيفه دعوت به نيكى و امر بمعروف و نهى از منكر را بر عهده بگيرند). آل عمران: ١٠٤.

[٤] (أَنْ تَقُومُوا لِلّٰهِ مَثْنىٰ وَ فُرٰادىٰ) (بگو شما را به يك اصل توصيه مى‌كنم كه براى خدا به صورت جمعى و انفرادى قيام كنيد). سبا: ٤٦.