[٢] . اصل لزوم مشاركت جمعى در دو حوزه «بر» و «تقوى» و تعاون و همكارى در كليه مسائل مربوط به اين دو حوزه [١] ، اساس ديگرى است كه مى‌تواند در تحقق امنيت جمعى و استمرار آن سهم قابل توجهى را بر عهده بگيرد.

حوزه «بر» كليه قلمروهائى كه به نحوى در زندگى انسانها سودمند و در ارتقاء آن سهمى دارد را شامل مى‌گردد، و بى‌شك امنيت از ديدگاه عقل و اسلام، از «وجوه بر» و از بارزترين مصاديق آن و بهترين وسيله بهره‌ورى از مواهب زندگى و ارتقاء آن است.

قلمرو «تقوى» نيز همه نوع رفتارى را كه به نحوى در تقرب انسان به خدا مؤثر است، دربرمى‌گيرد، و بى‌شك امنيت - همانطور كه در آيات گذشته مطالعه كرديم نقشى ويژه در تقرب انسان به خدا و بندگى خدا ايفا مى‌نمايد، تا آنجا كه در يكى از اين آيات نعمت امنيت بعنوان زمينه‌ساز عبوديت خدا و توحيد ناب در عبادت بيان شده است٢.

تأكيدى كه قرآن بر تعاون و مشاركت جمعى در كليه قلمروهاى «بر» و «تقوى» دارد، كه از آن جمله امنيت است، خواه ناخواه به اين ضرورت اجتماعى خصلت جمعى مى‌بخشد، و امنيت را از خواستگاه فردى به يك پايگاه وسيع و عميق جمعى ارتقاء مى‌بخشد، و انگيزه‌هاى فردى را در آن به انگيزه گسترده جمعى تبديل مى‌سازد.

و از سوى ديگر به همان اندازه كه امنيت بنا به ضرورت شرايط و ارتقاء و تعميق روابط جمعى زندگى، ابعاد گسترده‌ترى مى‌يابد، فرمان الهى مبنى بر تعاون و مشاركت و همگامى و همگونى، در استقرار و تداوم آن نيز ابعاد جديد پيدا مى‌كند.

درست است كه امنيت بعنوان يك ارزش براى همه انسانها و كليه ملتها يكسان مطرح نيست و همه ملتها از تجاوز و تهديد به يك اندازه بيزار نيستند، و حتى

[١] . (تَعٰاوَنُوا عَلَى اَلْبِرِّ وَ اَلتَّقْوىٰ) (در زمينه بر و تقوى همواره تعاون و همكارى داشته باشيد). مائده: ٢

[٢] (وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لاٰ يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً) (پاداش آن‌ها كه ايمان و عمل صالح را پيشه خود قرار داده‌اند، اينست كه خداوند ترسشان را به احساس امنيت تبديل مى‌كند تا فقط خدا را بپرستند و به او شرك نورزند). نور: ٥٥.