مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٦٠١ - بحث در «مالِکِ یَوم الدِّین» و «مَلِکِ یَوم الدّین»

علی التّصرُّفِ فی مالِه؛ و له أن یتصرَّفَ فیه علی وجهٍ لیس لأحدٍ منعُه منه.[١]

و نیز گفته است:

قَرأ عاصمٌ و الکسائی و خَلَف و یعقوب الحَضرَمی «مالِک» بالأَلفِ و الباقُون «مَلِک» بغیر أَلفٍ.[٢]

و علی‌هذا قرائت «مَلِک» نیز أشهر است؛ زیرا از قُرّاء‌ سبعه فقط دو نفر «مالِک» خوانده‌اند: عاصم و کسائی، و پنج نفر دیگر همگی «مَلِک» خوانده‌اند.

و در تفسیر صافی فرموده است:

و قُرِئَ (مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ)؛ رَوی العیّاشی أنَّه قَرَأَهُ الصّادقُ علیهالسّلام ما لا یُحصی.[٣]

باری، از آنچه مجموعاً ذکر شد بدست می‌آید که قرائت (مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ) أحسن است و بهتر آن است که بدین وجه قرائت شود.

و امّا آنچه در مجمع البیان از أبوعلی فارسی شاهد برای تقویت «مالک» آورده است که: «یشهَد لقِراءة مالِک من التَّنزیل قولُه تعالی: (وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ)[٤]؛ لأن قولک: الأَمر له و هو مالک الأَمر بمعنیً. ألا تری أنّ لام الجَرّ معناها المِلک و الإستحقاق؛ و کذلک قوله تعالی: (يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئًا)[٥] یُقوّی ذلک»[٦] تمام نیست، و این استشهاد مخدوش است.

زیرا لام الجرّ (لِلَّهِ) افادۀ اختصاص می‌دهد و امّا آن اختصاص به چه کیفیّت

[١]و٢ـ مجمع البیان، طبع صیدا، ج ١، به ترتیب، ص ٢٤ و ٢٣.

[٢]

[٣]ـ تفسیر صافی، طبع اسلامیّه، ج ١، ص ٥٣.

[٤]ـ سوره الانفطار (٨٢) ذیل آیه ١٩.

[٥]ـ سوره الانفطار (٨٢) صدر آیه ١٩.

[٦]ـ مجمع البیان، ج ١، ص ٢٤.