مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٨٠ - پاسخ اشکال دوّم در مرجع موصول «الَّتی لا تَعطِیلَ لها»

چیزی را به نطق و گفتار درآورده است.»

[مشیّت پروردگار متعال از صفات او است]

مشیّت پروردگار متعال از صفات او است، و نفس صفات هم که لم‌یزلی و لا‌یزالی است؛ یعنی متعیّن به حدودی و متقیّد به قَدَر و اندازه‌ای نیست، أسماء و صفات ذات أقدس او غیر متناهی است.

ظهورات ماهیّات است که در عالم وجود، مشیّت حقّ تعالی را شکل می‌دهد و صورت‌بندی می‌کند؛ و به عبارت دیگر مخلوق می‌کند و به وجود می‌آورد.

و عالی‌ترین اقسام موجودات فرشتگان حقّ هستند که چون لَئالِی مُتلألئه، آن مشیّت ازلیّه را به لباس تقدیر و اندازه مقدّر می‌کنند، و بنابراین ظهور می‌دهند و آن معنای مخفی و پنهان را گویا و بارز و ناطق می‌نمایند.

فرشتگان که واسطۀ افاضۀ فیض و تدبیر امور عالم خلقند، نطق و گفتار مشیّت خدا هستند، و در آنها جهتی است که با آن موجودات را از کتم عدم بهوجود می‌آورند و به اندازه و قدَر می‌زنند؛ کما آنکه در قرآن کریم داریم: (فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا).[١]

بنابراین، معنای: «بما نَطَقَ فیهم من مَشِیّتک» واضح است؛ یعنی خدایا من از تو پرسش می‌کنم به حقّ آن فرشتگانی که قدرت تو را توصیف کردند، و عظمت تو را آشکار نمودند، و مشیّت تو را ظاهر و گویا کرده و به نطق و سخن درآوردند، و بنابراین عالم کثرت و عالم خلق بدین ‌وسیله پدید آمد.

[پاسخ اشکال دوّم در مرجع موصول: «الَّتی لا تَعطِیلَ لها»]

· و امّا اشکال دوّم که موصولِ «الَّتی لا تَعطِیلَ لها فی کُلِّ مکان» به چه بر می‌گردد، و در هر صورت از نقطۀ نظر لفظ و معنی مستقیم نیست.

در جواب گفته می‌شود که: تردید بین این دو جهت بلا وجه است؛ زیرا که هر عارف به اسلوب کلام می‌داند که ارجاع آن به لفظ «وُلاة أمرک» صحیح نیست؛

[١]ـ سوره النّازعات (٧٩) آیه ٥.