مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٩٦ - اسماعیلیّه که قائل به امامت اسماعیل هستند، بعضی گویند وی زنده است، و بعضی گویند مرده است امّا امامت در اولاد او میباشد
من الشیعة إلی القول بإمامته، و یُعرَفون بالإسماعیلیّة. یکنّی أبامحَمَّد و یُعرَف بالأعرج، و أُمّه فاطمةُ بنتُ الحسین الأثرم بن الحسن بن علیّ بن أبیطالب علیهماالسّلام.
و کان أکبرَ وُلد أبیه؛ کان علیهالسّلام یُحِبُّه حبًّا شدیدًا و یُکِرمُه إکرامًا عظیمًا حتّی کان یَتَوهّم من یراه أنّه الإمامُ بعدَه. مات فی حیاة أبیه بالعریض قُربَ المدینة، و حُمِل علی أعناق الرّجال حتّی دُفن بالبقیع.
و رُوی أنّ أباعبدالله علیهالسّلام جزع علیه جَزَعًا شدیدًا و وَجَد به وُجدًا عظیمًا، و تقدَّمَ سریرَه بغیر حِذاء و لا رِداء، و أمر بوضع سریره علی الأرض قبل دفنه مِرارًا کثیرة، و کان یَکشِفُ عن وجهه و یَنظُرُ إلیه، یُرید بذلک تحقیقَ أمر وفاته عند الظّانّین خلافتَه له من بعده، و إزالة الشّبهة عنهم فی حیاته. و کانت وفاتُه سنةَ ثلاث و ثلاثین و مائة، قبلَ وفاة الصّادق علیهالسّلام بعشرین سنةً.
اسماعیلیّه که قائل به امامت اسماعیل هستند، بعضی گویند: وی زنده است، و بعضی گویند: مرده است امّا امامت در اولاد او میباشد
و مع ذلک فقد قالت فِرقةٌ من الإسماعیلیّة: إنّه لم یَمُت؛ إلّا أنّه أظهر موتَه تقیّةً من خلفاء بنیالعباس، و عَقَد مَحضرًا و أشهَدَ علیه عاملَ المنصور بالمدینة خوفًا علیه من أن یُقصَدَ بالقتل.
قالوا: و من الدّلیل علی ذلک: أنّ محَمَّدًا ـ و هو أخوه لأُمّه ـ کان صغیرًا، فمضی إلی السّریر الّذی کان إسماعیل نائمًا علیه، و رفع المُلاءة و أبصره ـ و قد فتح عینهـفَعَدا إلی أبیه فَزِعًا و قال: عاش أخی، عاش أخی، فقال والدُه: إنّ أولاد الرّسول کذا تکون حالُهم فی الآخرة.
قالوا: و قد ظهر سرُّ الإشهاد علی موته، و کَتبِ المُحضَرِ علیه، و لم نَعهَدْ میّتًا