مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٣٩ - ابوالبختری در حضور هارون که کبوترباز بود وضع حدیث کرد که قال صلّی الله علیه و آله و سلّم «لا سَبْق إلّا فی خُفٍّ أو حافرٍ أو جَناحٍ» و جناح را اضافه کرد

[سبب دهم در جعل حدیث: ترهیب و ترغیب جهت هدایت مردم]

· صفحه ١٢٤: «عاشرُها ”شدّةُ التّرهیب و زیادة التّرغیب لأجل هدایة النّاس“. و لعلّ الّذی سَهَّلَ علی واضعی هذا النّوعَ من الأحادیث المکذوبةِ هو قولُ العلماء: ”إنّ الأحادیثَ الضّعیفةَ یُعمَلُ بها فی فضائل الأعمال[١] و ما فی معناها مِمّا لایتعلَّق بالأحکام و الحقوق.“»

· صفحه ١٢٥: «کما اشتهر من قولهم: ”إنّ لِ‌لّه عبادًا إذا أرادوا أراد.“[٢]»

ابوالبختری در حضور هارون که کبوترباز بود وضع حدیث کرد که: قال صلّی الله علیه و آله و سلّم: «لا سَبْق إلّا فی خُفٍّ أو حافرٍ أو جَناحٍ» و جناح را اضافه کرد

صفحه ١٢٦: «أمّا وُضّاعُ الحدیث فکانوا کثیرین لایُحصیهم العَددُ، و قد قالوا إنّ أشهرَهم أربعةٌ‌: ابنُ أبی‌یحیی فی المدینة، و الواقدیُّ فی بغدادَ، و مُقاتلُ بن سلیمانَ بخراسانُ، و محَمَّدُ بن سعید بالشّام.[٣]

و إلیک مَثَلًا واحدًا من أمثلة الوضع للتقرّب من الملوک و الأُمَراء:

کان الرشّید یُعجِبُه الحَمامُ و اللَّهوُ به، فأُهدِیَ إلیه حَمامٌ و عنده أبوالبَختَریّ

[١]ـ کم جَلَبَ هذا القولُ و أتباعُه مِن الضّرر العظیم لِلنّاس فی دینهم و دنیاهم. (الأضواء)

[٢]ـ شیخ محمود أبوریّه پس از آنکه از نووی علل جعل حدیث را ذکر می‌کند، خودش دوازده سبب دیگر بدان می‌افزاید و در سبب عاشر می‌گوید: «شدّت ترهیب و زیادی ترغیب به جهت هدایت مردم»، و از جمله این حدیث مجعول را می‌آورد و می‌گوید: واضعین به جهت اینکه نشان بدهند قضا و حکم خدا تابع ارادۀ بعضی از صالحین است این روایت را جعل نموده‌اند. (مرحوم علاّمه طهرانی قدّس سرّه)

[٣]ـ ابن‌خلّکان، ج ٢، ص ١١٣. (الأضواء)