مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٢٨ - نقل کلام جدّ سیّد علیخان کبیر در کیفیّت وَحی که به عکس علوم خارجی که از ظاهر به باطن میرود، وحی از باطن به ظاهر میرسد

و در روایت ضعیفی آمده است که: «در آنچه امام و پیغمبر خبر دهند هم شاید بداء واقع شود.»[١]

و گروهی گفته‌اند: این‌گونه اخبار که بر خلاف واقع می‌شود، به علّت آن است که نفس امام و پیغمبر به عالم محو و اثبات متّصل می‌شود که هرچه در آنجا هست قابل تغییر است، و اگر به عالم لوح محفوظ متّصل شود آنچه دریابد قابل تغییر نیست. و به تعبیر شرعیّ باید گفت: فرشتگان عالم محو و اثبات خبر صحیح از امور آینده ندارند، و بر حسب ظواهر أسباب هرچه بفهمند إلهام می‌کنند.

از طرف همین فرشتگان به حضرت امام جعفر صادق علیهالسّلام إلهام شد یا وحی رسید که اسماعیل امام بعد از آن حضرت علیهالسّلام است، و او اصحاب را خبر داد؛ امّا این فرشته بر حسب ظاهر چنین فهمیده بود و نمی‌دانست اسماعیل قبل از آن حضرت وفات می‌کند، از این جهت فرمود: دربارۀ اسماعیل بداء شد. و به نظر من این سخن صحیح نیست.»[٢]

[نقل کلام جدّ سیّد علیخان کبیر در کیفیّت وَحی]

نقل کلام جدّ سیّد علیخان کبیر در کیفیّت وَحی که: به عکس علوم خارجی که از ظاهر به باطن می‌رود، وحی از باطن به ظاهر می‌رسد

صفحه ٩، تعلیقه ١٣: «سیّد علیخان از جدّ خود میر نظام‌الدّین احمد ـقدّس

[١]ـ بحارالأنوار، ج ٤، ص ١٢٢، حدیث ٧٠: «عن سلیمانَ الطَّلحِیّ، قال: قُلتُ لِأبی‌جعفر علیهالسّلام: أخبِرنی عمّا أخبَرَتْ به الرُّسُلُ وأنهَتْ ذلک إلی قَومِها أ یکونُ لِله البَداءُ فیه؟ قال: ”أما إنّی أقولُ لک: إنّهُ یَفعَلُ ولکن إن شاءَ فَعَلَ.“»

[٢]ـ شرح و ترجمۀ صحیفۀ سجّادیّه، علاّمه شعرانی، ص ٧، ذیل تعلیقه ٩.