مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٥ - ردّ کلام صاحب کتاب

این دعا را شیخ طوسیّ در مصباح المتهجّد صفحه ٥٥٩؛ و شیخ کفعمی در مصباح خود صفحه ٥٢٩؛ و در البَلَد الامین صفحه ١٧٩؛ و سیّد بن طاووس در اقبال صفحه ٦٤٦؛ و علاّمۀ مجلسی در بحار[١]، جلد ٢٠ کمپانی، صفحه ٣٤٣ آورده است؛ و همگی تلقّی به قبول کرده‌اند. و با آنکه مرحوم مجلسی در عباراتِ مشابهۀ با عبارات صوفیّه، بسیار حسّاسیّت دارد و حتّی‌الامکان ردّ می‌کند، مع‌ذلک بدون هیچ بیانی در اینجا دعا را آورده؛ و معلوم می‌شود که تمام اشکالات صاحب کتاب الأخبار الدَّخیله را هبآءً و غیر قابل بیان می‌دانسته است.

و از اینجا معلوم می‌شود که رویّه و سیرۀ علماءِ ماضی ما در عمل به این ادعیّه و زیارات، صحّت سند به صحّت مشهور امروزی که از زمان علاّمه احادیث را به صِحاح و حِسان و ضِعاف و موثّقات تقسیم کرده است، نبوده است؛ بلکه هر زیارت و دعائی را که اطمینان به صدور آن داشتند ـ گرچه با قرائن خارجیّه باشد ـ به آن عمل می‌نموده‌اند، و همین معنای صحّت است. پس دعا و زیارت ضعیفالسَّند، چنان‌که مورد عمل اصحاب و علماء قرار گیرد و در کتب خود ضبط و ثبت کنند و قدحی از آن و یا از راوی آن ذکر ننمایند، همین شهرتی است که موجب انجبار ضعف سند می‌شود.

و ما در اصول ثابت کرده‌ایم که هر خبری که صحیح السَّند باشد، ولی اصحاب از آن اعراض نموده باشند، قابل عمل نیست، بل کلَّما زاد صحّةً زاد ضعفًا؛ و هر خبر ضعیفی را که معمولٌ‌به اصحاب باشد، باید اخذ کرد و این عمل اصحاب، جابرِ سند آن می‌شود.

و از اینجا است که ما می‌بینیم بسیاری از روایات کافی ـ بلکه اکثر آن ـ ضعیف السَّند است، و اگر کسی به کتاب مرآت العقول مراجعه کند خواهد یافت که علاّمۀ مجلسی در هنگام بیان راویان احادیث، غالب آنها را ضعیف می‌شمارد، درحالی‌که

[١]ـ بحارالأنوار، ج ٩٤، ص ٣٦٣.