مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٥٧٥ - انسان نمیتواند از اُمراء خود در معاصی خدا پیروی کند

و دیگر نیز حدیث مناشده‌ای ‌است در زمان عثمان، که در علیّ و الوصیّة از صفحه ١٥٧ تا صفحه ١٦٣ آورده است.

[انسان نمی‌تواند از اُمراء خود در معاصی خدا پیروی کند]

راجع به آنکه انسان نمی‌تواند از اُمراء خود در معاصی خدا پیروی کند در تفسیر الدّر المنثور، جلد ٢، صفحه ١٧٧ آورده است که:

«أخرج ابن أبی‌شیبة و أحمد و أبویَعلی و ابن‌خُزیمة و ابن‌حیّان و الحاکم عن أبی‌سعید الخُدری، قال: بعث رسول ‌الله صلّی‌ الله ‌علیه‌ و ‌آله و سلّم عَلقمة بن بجزرَ علی بَعثٍ أنا فیهم، فلمّا کنّا ببعض الطّریق أذن لطائفة من الجیش و أمّر علیهم عبدَالله بن حُذافَة بن قیس السّهمیّ ـ و کان من أصحاب بدر و کان به دُعابة ـ فنزلنا ببعض الطریق و أوقد القوم نارًا لیصنعوا علیها صنیعًا لهم، فقال لهم: ”أ لیس لی علیکم السّمع و الطاعة؟!» قالوا: بلی! قال: ”فما أنا آمرکم بشیءٍ إلّا صنعتموه؟!“ قالوا: بلی! قال: ”أعزِم بحقّی و طاعتی لمّا تواثبتم فی هذه النّار!“ فقام ناسٌ فتحجّزوا[١] حتّی إذا ظنّ بهم [أنّهم] واثبون قال: ”اِحبسوا أنفسکم! إنّما کنت أضحَک معهم.“ فذکروا ذلک لرسول‌ الله صلّی‌ الله ‌علیه‌ و ‌آله و سلّم بعد أن قدِموا، فقال رسول ‌الله صلّی‌ الله ‌علیه‌ و ‌آله و سلّم: ”مَن أمرکم بمعصیةٍ فلا تُطیعوه.“

و أیضًا أخرج ابن أبی‌شیبة عن علّیٍ قال: بعث رسولُ ‌الله صلّی‌ الله ‌علیه‌ و ‌آله و سلّم سَرِیّةً و استعمل علیها رجلًا من الأنصار، فأمرهم أن یَسمعوا له و یُطیعوا. قال: فأغضبوه فی شیءٍ فقال: اِجمَعوا حطبًا فجمعوا له حطبًا؛ قال: أوقدوا نارًا فأوقدوا نارًا؛ قال: ألَم یأمُرْکم أن تسمعوا له و تُطیعوا؟! قالوا: بلی! قال: ”فادخُلوها!“ فنظر

[١]ـ لسان العرب: «المُتَحَجِّز: الّذی شَدَّ وسطَه.» (محقّق)