مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٦ - معنی «خَمس و ثلاثین من مهاجرک» یعنی پس از ده سال از هجرت تو، و بیست و پنج سال حکومت سه خلیف&#١٧٢٨ غاصب که چرخ اسلام از حرکت بازایستاد

ثلاثین سنةً هی مدّةُ کونه صلّی الله علیه و آله بالمدینة و هی عشرُ سنینَ کما مرّ، و مدّةُ المتغلِّبین علی الخلافة و هی خمسٌ و عشرون سنةً؛ فتلک خمس و ثلاثون.

فإنّ مدّة خلافة الأوّل کانت سنتین و سبعةَ أشهر، و مدّة خلافة الثّانی: عشرَ سنین و ستّةَ أشهر، و مدّة خلافة الثّالث: إحدی عشرة سنةً و أحد عشر شهرًا؛ فهذه خمس و عشرون سنة تعطّلت فیه رَحَی الإسلام، إذ لم یکن لها قطبٌ تدور علیه.

و إلی ذلک أشار أمیرالمؤمنین علیهالسّلام بقوله فی الخطبة الشّقشقیّة: ”وَاللهِ لَقَد تَقَمَّصَها ابنُ أبی‌قُحافَةَ و إنَّهُ لَیَعلَمُ أنّ مَحَلّی مِنها مَحَلَّ القُطبِ مِنَ الرَّحی.“[١]

· قوله: ”فتَلَبَّثَ بذلک خمسًا“: هی مدّة خلافة أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه؛ حیث رجع الحقّ ‌إلی نصابه، و استقرّ الأمر فی مستقرّه، و استوت رحی‌الإسلام علی قطبها.

و فی معنی هذا الحدیث ما رواه ثقةالإسلام بإسناده عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام فی قوله تعالی:

(وَحَسِبُوا أَلَّا تَكُونَ فِتْنَةٌ)[٢] قال: ”حَیثُ کانَ النبیُّ صلّی الله علیه و آله و سلّم بَینَ أظهُرِهِم، (فَعَمُوا وَصَمُّوا)[٣] حَیثُ قُبِضَ صلّی الله علیه و آله، (ثُمَّ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ)[٤] حَیثُ قام أمیرُالمؤمنین علیهالسّلام“، قال: ”ثُمَّ عَمُوا و صَمّوا إلی السّاعة.“»[٥]و[٦]

[١]ـ نهج البلاغة، ج ١، ص ٣٠، خطبه ٣.

[٢]ـ سوره المائدة (٥) صدر آیه ٧١.

[٣] و ٤ـ سوره المائدة (٥) قسمتی از آیه ٧١.

[٤]

[٥]ـ الکافی، ج ٨، ص ١٩٩؛ تفسیر نورالثقلین، ج ١، ص ٦٥٩.

[٦]ـ ریاض السّالکین، ج ١، ص ١٦٩.