مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٥٨٤ - تحقیق در لغت أرجِهْ در مقبول&#١٧٢٨ عمر بن حنظلة

· اِکفِهْرار: روی ترش کردن.[١]

[تحقیق در لغت أرجِهْ در مقبولۀ عمر بن حنظلة]

در لغت: «أرجِه حَتَّی تَلقَی إمامَکَ» که در مقبولۀ عمر بن حنظلة بنا به روایت من لا یحضره الفقیه آمده است، از: «أرجَهَ الأمرَ: إذا أخَّره عن وقته» می‌باشد که از باب إفعال است، و ثلاثی آن: «رَجَهَ ـَ رَجهًا» یعنی: «تَزَعزَعَ ـُ بالشَّیءِ: تَشَبَّثَ به بأسنانِه».

و این غیر از لغت: «أرجَأ الأمرَ» بمعنی «أخَّرَه» می‌باشد که مهموز اللاّم است؛ و در أقرب الموارد گوید: «و ترکُ الهمزةِ لغةٌ فی الکُلِّ.»

و آیۀ شریفه قرآن: (قَالُوا أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ) (و نظیر این آیه در سورۀ أعراف (٧) آیه ١١١ آمده است که: (قَالُوا أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ)) که در آیۀ ٣٦ از سورۀ شُعَراء (٢٦) وارد است، از آن مادّه است؛ یعنی از مادّۀ «رَجَأَ» است که همزۀ آن حذف شده. و ضمیر آن که هاء ساکن می‌باشد بر خلاف لغت فصیح است، و به موسی برمی‌گردد؛ یعنی: «أخِّره و أخاهُ».

· ذکر أُستادنا العلّامة ـ قدّس الله سرّه ـ فی المیزان، مجلّد ١٥، صفحة ٢٩٨ [٢٧٤]:

«قوله تعالی: (قَالُوا أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ * يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَاحِرٍ عَلِيمٍ)[٢] القائلون: هم المَلَأُ حَولَه و هم أشرافُ قومه. و قوله: (أَرْجِهْ) بسکون

[١]ـ جنگ ١٤، ص ٧٠.

[٢]ـ سوره الشّعراء (٢٦) آیات ٣٦ و ٣٧.