مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٤٣ - مباحثه امام صادق علیهالسّلام با زندیق مصری
و به همین طریق نیز امام جعفرصادق علیهالسّلام در ضمن بحث با آن مادّی میفرماید: «آیا تو در زیر زمین رفتهای یا در بالای زمین رفته تا بدانی [که] در زیر زمین تحتی و در بالای آن فوقی است؟» جواب داد: نه. حضرت فرمودند: «پس از کجا تو با آنکه در عالَم در جستجوی خدا نرفتهای و علم به عدم وجود خداوند نداری، استدلال بر عدم وجود خدا میکنی؟!» آن مادّی ساکت شد و گفت: تا به حال کسی را ندیدهام که اینطور با من بحث کند. آنگاه حضرت فرمودند: «پس برای تو ظنّ یا شک به عدم وجود صانع حاصل گشته است؛ حال اگر دلیل بر وجود آن بیاوریم شک تو باید تبدیل به یقین گردد.» و شروع فرمودند بر استدلال.[١]
[١]ـ بحار الأنوار، ج ٣، ص ٥١؛ الکافی ج ١، ص ٧٢؛ التوحید ص ٢٩٣، با قدری اختلاف:
«حَدَّثَنا مُحَمَّدُ بنُ الحَسَنِ بنِ أحمَدَ بنِ الولِیدِ ـ رَحِمَهُ الله ـ قالَ: حَدَّثَنا مُحَمَّدُ بنُ الحَسَنِ الصَّفّارُ، عَن إبراهِیمَ بنِ هاشِمٍ، عَن مُحَمَّدِ بنِ حَمّادٍ، عَنِ الحَسَنِ بنِ إبراهِیمَ، عَن یُونُسَ بنِ عَبدِ الرَّحمَنِ، عَن یُونُسَ بنِ یَعقُوبَ، قالَ: قالَ لِی عَلِیُّ بنُ مَنصُورٍ: قالَ لِی هِشامُ بنُ الحَکَمِ:
کانَ زِندِیقٌ بِمِصرَ یَبلُغُهُ عَن أبِیعَبدِالله علیهالسّلام عِلمٌ؛ فَخَرَجَ إلَى المَدِینَةِ لِیُناظِرَهُ فَلَم یُصادِفهُ بِها. فَقِیلَ لَهُ هُو بِمَکَّةَ؛ فَخَرَجَ الزِّندِیقُ إلَى مَکَّةَ و نَحنُ مَعَ أبِیعَبدِالله علیهالسّلام فَقارَبَنا الزِّندِیقُ. و نَحنُ مَعَ أبِیعَبدِالله علیهالسّلام فِی الطَّوافِ فَضَرَبَ کَتِفَهُ کَتِفَ أبِیعَبدِالله علیهالسّلام. فَقالَ لَهُ أبُوعَبدِالله جَعفَرٌ علیهالسّلام: ”ما اسمُکَ؟“
قالَ: اسمِی عَبدُالمَلِکِ.
قالَ: ”فَما کُنیَتُکَ؟“
قالَ: أبُوعَبدِالله.
قالَ: ”فَمَنِ المَلِکُ الّذی أنتَ لَهُ عَبدٌ، أ مِن مُلُوکِ السَّماءِ أم مِن مُلُوکِ الأرضِ؟! و أخبِرنِی عَنِ ابنِکَ، أ عَبدُ إلَهِ السَّماءِ أم عَبدُ إلَهِ الأرضِ؟!“
فَسَکَتَ.
فَقالَ أبُوعَبدِالله علیهالسّلام: ”قُل ما شِئتَ تُخصَم!“
قالَ هِشامُ بنُ الحَکَمِ: قُلتُ لِلزِّندِیقِ: ”أ ما تَرُدُّ عَلَیهِ!“ فَقَبَّحَ قَولِی. *