إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٥٧ - شديدترين عذابهاى قيامت

و فرمود:[١] هر چيزى معدنى دارد و معدن تقوا دلهاى مردم خداشناس است.

در حديث ديگر فرمود: در روز قيامت كسى از بندگان قدم از قدم برنمى‌دارد، تا اينكه پنج چيز از او بپرسند؛ از عمرش كه در چه چيز آن را گذرانده و از جوانيش كه در چه راهى تباه شده و از مالش كه از كجا به دست آورده و در چه راهى مصرف كرده و از دانشش كه چرا به آن عمل نكرد.

امام على ٧ فرمود: اعراض مردم از علم، به خاطر اين است كه عالمان به علم خود عمل نمى‌كنند.

پيامبر خدا ٦ فرمود:[٢] دانشى كه از آن سود نبرند، مانند گنجى است كه در راه خدا از آن انفاق نكنند (و به بينوايان ندهند).

فرمود:[٣] علم دو نوع است: علمى كه فقط بر زبان جارى است و براى صاحبش حجّت است و ديگرى علمى است كه در قلب جا گرفته كه به عاملش سود مى‌رساند و ايمان با آرزو به‌دست نمى‌آيد، بلكه چيزيست كه در قلب قرار گيرد و جوارح و اعضا به آن عمل نمايد.

نقش نگين انگشترى امام حسين ٧ اين جمله بود:[٤] چون ياد گرفتى، به آن عمل كن.

برخى از بزرگان گفته‌اند: اول علم سكوت است، سپس شنيدن، آنگاه حفظ كردن و بعد، به آن عمل كردن و در آخر پخش كردن آن است، چنان كه در

[١]

ُ قال النبىّ ٦: لكل شى‌ء معدن و معدن التقوا قلوب العارفين‌

[٢]

ُ قال النبىّ ٦: علم لا ينتفع به ككنز لا ينفق منه‌

[٣]

ُ قال النبىّ ٦: العلم علمان، علم باللسان و هو الحجّة على صاحبه و علم بالقلب و هو النافع لمن عمل به و ليس الايمان بالتمنّى و لكنّه ما ثبت في القلب و عملت به الجوارح‌

[٤]

ُ علمت فاعمل‌