إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٥٤ - دوام پاداش سه عمل نيك

صدقه جاريه‌اى (مانند موقوفات) كه از خود به يادگار گذاشته و دانشى كه مردم از آن بهره‌برند و فرزند صالح و شايسته‌اى كه برايش دعا كند.[١] عيسى مسيح ٧ فرمود:[٢] كسى كه دانش فراگيرد و به آن عمل نمايد، در نظام هستى، بزرگ محسوب مى‌گردد.

در حديث وارد شده كه وقتى عالم را در قيامت به پاى حساب مى‌برند، و عملش را در ترازو مى‌گذارند، سپس چيزى مانند ابر روى اعمالش مى‌گذارند، و به او مى‌گويند: مى‌دانى اين شى‌ء اضافى چيست؟ مى‌گويد:

نمى‌دانم، مى‌گويند: اين علمى است كه به ديگران آموختى و پس از توبه آن عمل كردند.

رسول گرامى ٦ فرمود: دنيا و كسى كه در آن است، ملعون است، مگر عالم يا شاگردى كه در حال فراگيرى است و يا كسى كه به ذكر خدا مشغول است. و در ذيل آيه:

إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌[٣]: همانا ابراهيم (به تنهايى) يك است و مطيع و فرمان بردار حقّ بود كه هرگز به خداى يكتا شرك نورزيد.

روايت شده كه: او راه خير و خوبى را مى‌آموخت و به مردم پند و اندرز مى‌داد.

و در روايت وارد است كه موعظه و اندرز دادن سبب حفظ از لغزش و جلوگيرى از آزار و صافى دلهاى مردم است. على ٧ فرمود: زاهدان، كسانى‌

[١]

ُ قال رسول اللَّه ٦: اذا مات الرجل انقطع عمله الّا من ثلاثة: صدقة جارية و علم ينتفع به ولد صالح يدعو له‌

[٢]

ُ و قال عيسى ٧: من علم و عمل عدّ في الملكوت عظيما

[٣] نحل/ ١١٩.