إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٢٩٦ - باب سى و دوم خشوع و فروتنى در مقابل خدا

باب سى و دوم خشوع و فروتنى در مقابل خدا

خداوند در مدح و ستايش مؤمنان خاشع مى‌فرمايد:

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ‌[١]: مؤمنان رستگار شدند، آنها كه در نمازشان خشوع دارند.

خداوند در اين سوره، حالات و ويژگيهاى مؤمنان را به طور كامل بيان فرموده است.

مؤلّف گويد: خشوع (و فروتنى) يعنى: داشتن خوف هميشگى كه ملازم قلب باشد. به تعبيرى ديگر: هر گاه انسان به نماز بايستد و تمام فكر و دلش متوجّه ذات خداى يگانه باشد، اين حالت را خشوع مى‌گويند.

در روايت آمده كه اگر دل انسان فروتن باشد، شيطان به او نزديك نمى‌گردد.[٢] از نشانه‌هاى اين خصلت، چشم فرو بستن و قطع علاقه‌هاى دنيوى‌[٣] است.

شخص خاشع كسى است كه: آتش شهوتش را خاموش گرداند و آرزوهاى‌

[١] مؤمنون/ ٢- ٣

[٢] و

ُ روى‌ انّه من خشع قلبه لم يقّربه الشّيطان.

[٣] علّامه شعرانى: جمع شأن ...

: شئون جمع شأن و آن رگى است كه اشك از آن جارى مى‌گردد و كنايه از ريختن اشك است.