جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٠٦ - غزل ٢٠٧ ساقى حديث سرو و گل و لاله ميرود

و يا مى خواهد بگويد: در فصلى كه مظاهرت بدون آنكه آنها را برافروزند، در برافروختگى مى باشند، چه نيكوست محبوبا! كه تو نيز خود را از طريق ايشان، و با ايشان براى من جلوه گر سازى تا مشاهده‌ات كنم.

خواجه در اين بيت در مقام تعريف از ابيات خود برآمده و مى گويد: در گذشته قند و شكر را از بَنْگاله‌[١] به همه ممالك مى بردند، امّا در اين زمان كه اشعار شيرين و پارسى ما از شيراز به همه جا برده مى شود، بازار بنگاله كساد خواهد شد و طوطى‌هاى هندوستان هم كه علاقه خاصّى به قند و شكر دارند به آن اعتنا نخواهند نمود. در جايى مى گويد:

و نيز مى گويد:

نه تنها ابيات شعر من از جهت ظاهر و شيرينى بى‌نظير است، بلكه در بيان حقايق نيز چنين است و راه يك ساله را يك شبه طى مى كند و حقايق را آنچنان كه ممكن است بيان مى نمايد. وحقّاً چنين است. در جاى ديگر مى گويد:.

[١] - گويا بنگاله يكى از مناطق هندوستان است. براى توضيح بيشتر به فرهنگ معين، ج ٥، ص ٢٨٤ رجوع شود.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٦٠، ص ٧٨.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٥١، ص ١٣٥.