جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٥٢ - غزل ٢٠٠ روشنى طلعت تو ماه ندارد

خواجه با ابيات اين غزل اظهار اشتياق به دوست نموده و تمنّاى ديدار او را دارد.

اى دوست! رخسار و روشنى ماه كجا و طلعت و برافروختگى وزيبايى رخسار تو كجا؟ و گل كجا و جمال دلآراى تو كجا؟ اگر آنان روشنى و زيبايى دارند، از تو دارند؛ و بلكه روشنى و زيبايى آنها قطره اى از جمال و كمال و طلعت توست.

در واقع، مى‌خواهد بگويد: محبوبا! تمام موجودات در هر مرحله اى از جمال و كمال كه باشند، نمى‌توانند با جمال و كمال تو برابرى كنند؛ بلكه خود مظهر جمال و كمال تو هستند؛ كه:

١٤٣١

«وَبِنُورِ وَجْهِكَ الَّذى أَضآءَ لَهُ كُلُّ شَىْ‌ءٍ. يا نُورُ! يا قُدُّوسُ.»

[١]: ( [و از تو مى خواهم‌] به نور وجهت [اسماء و صفات‌] كه هر چيزى بدان روشن و نورانى است. اى نور! اى بسيار پاك و منزّه!) به گفته خواجه در جايى:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٧٠٧.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٩٣، ص ٣٥٦.