جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٦٢ - غزل ٢٢٩ كلك مشكين تو روزى كه ز ما ياد كند

خواجه در اين غزل با بيانات عاشقانه اظهار اشتياق خود را به دوست نموده و مى‌گويد:

چنانچه روزى محبوب و معشوق، از راه بنده نوازى يادى از ما بنمايد و به نوازشهاى خود، دل ما به دست آرد، ثواب و اجر دو صد بنده كه آزاد كند خواهد داشت. در جايى مى گويد:

و يا مى خواهد بگويد: اگر روزى معشوق، اسم ما را در رديف بندگان خالص خود بنويسد و از غير خود آزاد بنمايد، پاداش آزاد نمودن دو صد بنده را خواهد داشت.

و يا منظور از «كلك مشكين»، رسول اللَّه ٦ باشد؛ كه:

١٦٦٦

«أَوَّلُ ما خَلَقَ اللَّهُ، نُورى.»

[٢]: (اوّلين موجودى كه خداوند آفريد، نور من [پيامبر] بود.)؛ يعنى، رسول اللَّه ٦ كه اوّلين خلق و نخستين صادر قلم توست، اگر روزى در پيشگاهت يادى از ما بنمايد و نجاتمان را از هجران تو بخواهد، ثواب آزاد نمودن دويست بنده را برده است.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٧٠، ص ٢١٤.

[٢] - بحارالانوار، ج ١٥، ص ٣٤، روايت ٤٤.