جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٩٧ - غزل ١٩٢ دست از طلب ندارم تا كام من برآيد

كنايه از اينكه: اى دوست! چرا جمال خود را نمى نمايى تا همه را با ديدارت حيران و سرگشته كنى؟ و چرا سخن نمى گويى تا فرياد مرد و زن از شيرينى و شنيدن گفتارت بلند گردد و آرامش از آنها گرفته شود؟

١٣٧٣

«إِلهى! بِكَ هامَتِ القُلُوبُ الوالِهَةُ، وَعَلى مَعْرِفَتِكَ جُمِعَتُ العُقُولُ المُتَبايِنَةُ؛ فَلا تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ إلّابِذِكْراكَ، وَلا تَسْكُنُ النُّفُوسُ إِلّا عِنْدَ رُؤْياكَ.»

[١] (بار الها! دلهاى واله و حيران، پا بست عشق و محبّت توست، و عقول مختلف بر معرفت و شناسايى تو متّفقند؛ لذا دلها جز به يادت اطمينان نمى يابند، و جانها جز هنگام ديدارت آرام نمى گيرند.)

معشوقا! چنان مشتاق ديدار جمالت مى باشم و از حسرت آن در ناراحتى و سوز و گداز بسر مى برم، كه مى ترسم جانم به لب آيد و كامى از تو بر نگرفته از اين جهان بروم.

كنايه از اينكه: محبوبا! مرا از ديدار خود محروم منما؛ كه:

٢٣٧٦

«وَرُؤْيَتُكَ حاجَتى، وَجِوارُكَ طَلَبى، وَقُرْبُكَ غايَةُ سُؤْلى.»

[٢]: (و مشاهده‌ات تنها خواسته‌ام، و جوارت تنها مطلوبم، و مقام قربت منتهاى خواهش من است.- به گفته خواجه در جايى:

لذا در بيت بعد مى گويد:

[١] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٥١.

[٢] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٨.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٩، ص ٧٠.