جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢٩ - غزل ٢١٠ سحرم دولت بيدار ببالين آمد

خداوند از شراب خالص و برتر رحمت خود به او نوشانيده و گريه‌اش را به خنده و شادمانىِ در بهشتش تبديل نمود.)

از اين بيت ظاهر مى شود كه خواجه را مشاهده اى در گذشته بوده و باز به آن رسيده. مى‌گويد: مرغ دل من، هواى دوستى را به سرگرفته كه مهارتى تمام در صيد عاشقان دارد، و نمونه اى از شكار او اين است كه جان، و دل (عالم خيالى- دين (زهد خشك) مرا صيد مى كند و مى خواهد برايم چيزى نگذارد. باكى نيست؛ چرا كه هواى او را در سر گرفته‌ام، و به تمام معنى، آماده صيد شدن و گرفتار آمدن به دامش مى باشم و مى گويم:

١٥١٨

«إِلهى! أُطْلُبْنى بِرَحْمَتِكَ حَتّى أَصِلَ إِلَيْكَ، وَاجْذِبْنى بِمَنِّكَ حَتّى أُقْبِلَ عَلَيْكَ.»

[١]: (معبودا! با رحمتت مرا بطلب تا به تو واصل شوم، و با عطا و احسانت مرا جذب نما تا يك جهت به تو روى آورم.)

شايد خواجه با اين بيان عاشقانه و تمثيل كبوتر و شاهين مى خواهد خود را مورد خطاب قرار داده و بگويد: اى مرغ دل! تا كى آرزو و تمنّاى دوستى را مى كنى كه در مقام نابودى توست؟ بفهم چه مى كنى. به گفته خواجه در جايى:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٣٥٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦٧، ص ١٤٦.