و حسن دارد ولى واجب و حتم نيست مانند مستحبات و از اين روايت استفاده مى‌شود كه امر دلالت بر وجوب دارد و مستحبات مامور بها نيستند و فعل مباح و مكروه هم وجود ندارد و گر نه اعمال داراى پنج حالت ميشوند نه سه حالت و ممكن است گفته شود مباحات و مكروهات در فضائل داخلست اما مباحات باعتبار آنكه هر فعل مباحى از نظر مساعدت در تحصيل فضيلت عنوان فضيلت دارد چنانچه اگر آن را مقدمه رذيلت قرار دهى حكم رذيلت دارد بنا بر اين هيچ فعلى مباح مطلق واقع نميشود و مكروهات از نظر ترك آنها در شماره فضيلت محسوب شده‌اند زيرا ترك كارهاى بد كه مكروهند موجب تحصيل فضيلت و كمال نفس ميباشد و چون در اين روايت قضا و قدر را در گناهان مدخليت داده و ممكن است اشخاص نادان گمان كنند كه اگر ارتكاب گناهان بقضا و قدر الهى باشد جبر لازم آيد مصنف كتاب قضا و قدر را توضيح داده است و ميگويد، مقصود از اين كه گناهان بقضاى الهى است اين است كه چون حكم خدا در مورد گناهان باز ايستادن و ترك آنهاست وقتى مكلف تخلف حكم خدا را كرد و باختيار خود مرتكب آن شد گناهكار شده و مقصود از اينكه گناهان بتقدير خداست اينست كه خدا مبلغ و مقدار آنها را دانسته و مقصود از اين كه گناهان بخواست خداست اينست كه خدا خواسته گنهكار را بهمان گفتار و دستور و قدغن و حذر دادن از گناه باز دارد نه بزور و اعمال قدرت تا جبر لازم آيد، پس معنى قضا حكم تكليفى است قدر علم تفصيلى بكردار بندگانست و معنى مشيت اختيار دادن بآنها است و هيچ كدام از اين‌ها موجب وادار شدن مكلف بعمل نيست بطورى كه از او سلب اختيار شود و عمل واجب يا حرام را بدون اختيار انجام دهد بلكه خود اينها مقدمات حفظ آزادى و اختيار مكلف است نسبت بهر عملى كه انجام ميدهد و مرتكب مى‌شود.

١٩٣- حضرت امام محمد باقر ٧ فرزندش امام صادق را بسه چيز فرمان داد و از سه چيز نهى كرد

سفيان ثورى گويد حضور جعفر بن محمد صادق شرفياب شدم و عرضكردم يا ابن رسول اللَّه بمن سفارشى كن، فرمود اى سفيان دروغگو مردانگى ندارد. پادشاهان برادرى نشناسد، حسود آسودگى ندارد، بد خلق آقا نميشود عرضكردم يا ابن رسول اللَّه بيشتر بفرمائيد، فرمود اى سفيان بخدا توكل كن تا مؤمن باشى بهر چه خدا تو را نصيب كرده خشنود باش تا بى‌نياز باشى با همسايگان خود خوشرفتار باش تا مسلمان باشى با بدكار دوستى مكن تا از بدكارى خود بتو آموزد، در كار خود با خدا ترسان مشورت كن عرضكردم يا ابن رسول اللَّه باز بفرمائيد، فرمود اى سفيان هر كس عزتى مى‌