ادب حضور (ترجمه فلاح السائل) - السيد بن طاووس؛ مترجم محمد روحي - الصفحة ١٥٨ - تسليت و اندوهگسارى
١٨- اگر ميّت، مستضعف[١] باشد، نمازگزار بعد از تكبير چهارم بگويد:
«اللّهمّ، اغفر لِلَّذِينَ تابُوا، وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ، وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ.»
- خداوندا، كسانى را كه توبه نموده و از راه تو پيروى كردند بيامرز، و از عذاب جهنّم نگاهشان بدار.
١٩- اگر ميّت مجهول باشد و معلوم نشود كه دشمن خدا- جلّ جلاله- است، و يا دوست خدا- جلّ جلاله- بعد از تكبير چهارم بگويد:
«اللّهمّ، هذه نفس أنت أحييتها، و أنت امّتها، و أنت أعلم بسرّها و علانيتها، فاحشرها مع من تولّت.»
- خداوندا، اين كسى است كه تو زندهاش گردانيده و ميراندهاى، و به نهان و آشكارش آگاهترى، پس او را با هر كس كه دوست مىداشت، محشور فرما.
٢٠- اگر ميّت بچّه بوده و بالغ نباشد، بعد از تكبير چهارم بگويد:
«اللّهمّ، اجعله لنا و لأبويه فرطا.»
- خدايا، او را پيش فرستاده ما و پدر و مادرش قرار ده.
تسليت و اندوهگسارى
در روايت آمده كه مولايمان علىّ ٧ فرمود: «تسليت گفتن و غمگسارى از صاحبان عزا يك بار است، يا پيش از دفن ميّت و يا بعد از آن.» بنا بر اين، بعد از انجام نماز با هر سخنى كه مايه عبرت است، و يا به مضامين روايات كه خداوند- جلّ جلاله- بر زبانش جارى مىسازد، به بستگان ميّت تسليت بگويد. از بهترين سخنان كه از امام صادق- صلوات اللَّه عليه- پيرامون تسليت و اندوهگسارى نقل شده اين است كه آن بزرگوار (به اين مضمون) فرمود:
«اگر مرگ اين ميّت موجب شده كه تو قرب به پروردگارت پيدا كنى، يا از گناه دور شوى، اين مصيبت نيست، بلكه رحمت و نعمتى است بر تو؛ و اگر موجب پندگيرى
[١] مقصود از« مستضعف» در اينجا، كسى است كه از تشخيص مذهب حقّ- يعنى شيعه اماميّه اثنى عشرى- عاجز بوده، و هيچ دشمنى با آن مذهب نداشته، و در عين حال مجهول الحال هم نباشد.