ادب حضور (ترجمه فلاح السائل) - السيد بن طاووس؛ مترجم محمد روحي - الصفحة ٢٨٨ - تعقيبات مشترك نمازهاى واجب

پيامبر، سلام بر تمام پيامبران خدا و فرشتگان و فرستادگانش، سلام بر امامان هدايتگر هدايت يافته، سلام بر ما و بر بندگان شايسته خدا.

سپس به همان صورت كه گفتيم سلام نماز را بگويد، و اگر امام جماعت باشد و يا نماز را به فرادى بخواند رو به قبله و با اشاره گوشه چشمانش به راست سلام، و اگر مأموم باشد تنها با اشاره به راست سلام دهد، البتّه اگر كسى در طرف چپ او نيز نشسته باشد بر سمت چپ نيز اشاره نموده و سلام دهد، و اگر كسى نباشد، سلام دادن از راست‌[١] كفايت مى‌كند.

و اينكه گفتيم: «اگر بر سمت چپش كسى باشد» و نگفتيم: «اگر بر سمت راستش كسى باشد.» به خاطر اين بود كه در صورت وجود امام جماعت، مأموم در پشت سر او نماز مى‌گزارد، و براى مأموم تنها مستحبّ است كه در سمت راست امام بايستد.

تعقيبات مشترك نمازهاى واجب‌

١- بعد از سلام، به همان صورت كه پيش از اين در سلام نافله‌هاى ظهر ذكر نموديم، سه بار تكبير بجا آورد.

شيخ فقيه سعيد ابو محمّد جعفر بن احمد قمّى در كتاب «أدب الإمام و المأموم» در «باب علّت سه بار تكبير گفتن بعد از سلام نماز» روايت نموده كه مفضّل بن عمر مى‌گويد: به امام صادق ٧ عرض كردم: به چه علّت نمازگزار بعد از سلام نماز، سه بار تكبير مى‌گويد؟ حضرت فرمود: «هنگامى كه رسول خدا ٦ مكّه را فتح نمود، و نماز ظهر را با اصحاب خويش در نزد حجر الأسود به جماعت خواند، بعد از گفتن سلام نماز دو دست خويش را بلند نمود و سه بار تكبير گفت و بعد فرمود:

«لا إله إلّا اللَّه وحده، أنجز وعده، و نصر عبده، و أعزّ جنده، و هزم [يا: غلب‌] الأحزاب وحده، لا شريك له، لا قبله و لا بعده، فله الملك و له الحمد، يُحْيِي وَ يُمِيتُ، وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ.»

[١] در برخى از نسخه‌هاى كتاب در ادامه« و چپ» دارد، كه نادرست است.