ادب حضور (ترجمه فلاح السائل) - السيد بن طاووس؛ مترجم محمد روحي - الصفحة ٧٥ - از ديدگاه عقل
خداوند- جلّ جلاله- را نشناسد؛ بنا بر اين، دعا همواره بر شناخت امور زير مشتمل است:
الف و ب- شناخت ذات و صفات خداوندى كه به درگاه او دعا مىشود.
ج- شناخت پيامبرى ٦ كه مردم را به سوى او دعوت مىنمايد.
د- واگذارى امور خود به خدا و درخواست و طلب از پيشگاه او.
ه- ادب نيازمندى به خدا.
و- دلبستگى و تعلّق خاطر به اعتماد بر خدا.
ز- معجزهها و كراماتى كه در نزد هر كس كه دعاهايش مستجاب شده و حوايجش برآورده شده و ناراحتيهاى شديدش بر طرف شده، تحقّق يافته است.
و اينها همگى فايدهها و مواهبى هستند كه فضيلت آنها افزون و جايگاهش دو چندان و بيش از ديگر امور همسان آن است، و براى هر كس كه به معناى آنها پى برد، به روشنى بر امور ديگر ترجيح دارد.
ممكن است كسى اشكال كند و بگويد: گاهى غير عارفين به خدا نيز دعا مىكنند.
جواب اين سخن آن است كه حتّى دشمن خداوند- جلّ جلاله- يعنى ابليس نيز با دعا كردن و درخواست از خداوند بهرهمند شد، آنجا كه گفت: مرا از مهلت دادهشدگان قرار ده، و خداوند- جلّ جلاله- درخواست او را اجابت نمود و فرمود:
فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ.[١]- براستى كه تا روز مشخّص و معلوم، از مهلت دادهشدگان هستى.
ليكن امكان ندارد همان گونه كه ابليس به خاطر درخواست و دعا كردنش بهرهمند شد، كسى دشمن خداوند- جلّ جلاله- باشد و در حال عداوت و دشمنى، به خاطر خواندن قرآن شريف ثواب داده شده، و به ثمره آن نايل گردد.
٢- از ديگر مرجّحات عقلى دعا بر تلاوت قرآن اين است كه: كسى كه
[١] حجر( ١٥): ٣٧- ٣٨؛ و ص( ٣٨): ٨٠- ٨١.