قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ٢٤٥ - فصل پنجم - در فرض و صاحبان فرض

ماده ٨٩٤: صاحبان فرض اشخاصى هستند كه سهم آنان از تركه معيّن است و صاحبان قرابت كسانى هستند كه سهم آنها معيّن نيست.

- ر. ك. ٨٩٣ ... مقصود از فرض ....

ماده ٨٩٥: سهام معينه كه فرض ناميده مى‌شود عبارت است از: نصف، ربع، ثمن، دو ثلث، و سدس تركه.

ماده ٨٩٦: اشخاصى كه به فرض ارث مى‌برند عبارتند از مادر و زوج و زوجه.

مسأله ١- ... و معلوم شد كه زوجين وراثتشان مطلقا به فرض است، مگر در يك صورت و آن موردى است كه وارث، منحصر به امام عليه السلام و زوج باشد. ج ٤ ص ٢٧

مسأله ١- ... و بعضى از آنها مطلقا داراى فرض مى‌باشند مانند مادر ... ج ٤ ص ٢٧

ماده ٨٩٧: اشخاصى كه گاه به فرض و گاهى به قرابت ارث مى‌برند عبارتند از پدر، دختر و دخترها، خواهر و خواهرهاى ابى يا ابوينى و كلاله امى.

مسأله ١- ... و بعضى از آنها در بعضى از حالات- نه در همه حالات- صاحب فرض مى‌باشد مانند پدر كه با وجود فرزند ميت، داراى فرض است و در صورتى كه ميت فرزندى نداشته باشد صاحب فرض نمى‌باشد و همچنين است يك خواهر و دو خواهر پدرى و پدر و مادرى، پس اينها فرض دارند در صورتى كه مردى با اينها نباشد و اگر مردى باشد داراى فرض نمى‌باشند. ج ٤ ص ٢٧

مسأله ٢- از آنچه كه ذكر شد معلوم گشت كه كسى كه داراى فرض مى‌باشد بر دو قسم است: اوّل كسى است كه فقط يك فرض دارد و فرض اين شخص به تبدّل احوال، كم و زياد نمى‌شود مانند پدر كه در صورت وجود فرزند، صاحب فرض است و آن فقط سدس است مطلقا. و همچنين است يك دختر و دو دختر و بيشتر در صورتى كه پسر نباشد. و همچنين است يك خواهر و دو خواهر پدرى يا پدر و مادرى در صورتى كه برادر نباشد؛ زيرا فرض اينها نصف يا دو ثلث است مطلقا و اينها اگرچه در بعضى از حالات- نه همه حالات- صاحب فرض مى‌باشند، امّا فرض اينها به تغيّر حالات نه كم مى‌شود و نه زياد. و گاهى كسى است كه در هر حالى داراى فرض است كه به تبدّل احوال، تغيير پيدا نمى‌كند. و اين مانند برادر مادرى يا خواهر مادرى است كه در صورت يكى بودن فرض او سدس است و در صورت تعدّد، ثلث است كه در هيچ يك از حالات كم و زياد نمى‌شود.