راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩٤ - در فضيلت بخشندگى

بخشيدن مال به شعرا سرزنش كرد. حضرت به برادرش نوشت بهترين مال آن است كه آبرو را نگاه دارد.

شخصى در نزد عبد الله بن جعفر به اين دو بيت تمثل جست:

ان الصنيعة لا تكون صنيعة *** حتى يصاب بها طريق المصنع‌

فاذا اصطنعت صنيعه فاعمد بها *** للله او لذوى القرابة اودع«٨٩»

سپس عبد الله بن جعفر گفت: اين دو بيت مردم را بخيل بار مى‌آورد، بلكه باران احسان را فرو ريز پس اگر به بزرگواران رسيد شايسته آن هستند و اگر به فرومايگان رسيد تو شايسته بخشش و احسانى.

حذيفه گويد: بسا كسى كه در دين خود گنهكار است و در زندگانى خود سرگردان و حيران. ولى بر اثر بخشندگى وارد بهشت مى‌شود.

احنف بن قيس مردى را ديد كه درهمى در دستش داشت، گفت: اين درهم از آن كيست؟ گفت: از خودم، گفت: آگاه باش كه از تو نيست، مگر آن را از دستت خارج كنى، و در اين معنى گفته شده:

انت للمال اذا امسكته *** فاذا انفقته فالمال لك«٩٠»

و اصل بن عطاء از آن رو غزّال ناميده شد كه در كنار دو زن ريسنده مى‌نشست و هر گاه يكى را ضعيف مى‌ديد به او چيزى مى‌داد.

ابن سمّاك گفت: در شگفتم از كسانى كه بردگان را با مال خود مى‌خرند و آزادگان را به احسان خود نمى‌خرند.

از عربى سؤال شد: سرورتان كيست؟ گفت: هر كس دشنام ما را تحمل كند، و به سائل ما ببخشد، و از نادان ما چشم بپوشد.