راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٧٨ - سخنان بزرگان

به يكى از حكيمان گفته شد: چه چيز عاقل را بيشتر شاد مى‌كند، و كدام چيز به دفع غم بيشتر كمك مى‌كند؟ گفت: عمل صالحى كه عاقل انجام دهد بيش از هر چيز او را شاد مى‌كند، و خشنودى وى به مقدّر حتمى بيش از هر چيز به دفع غم كمك مى‌كند.

يكى از حكيمان گويد: طولانى‌ترين اندوه، اندوه حسود را يافتم و گواراترين زندگى، زندگى افراد قانع است و شخص حريص در هنگام طمع بيش از هر كس ديگرى در مقابل آزار از خود شكيبايى نشان مى‌دهد هر كسى كه بيشتر دنيا را طرد كند، زندگى بهتر دارد، و پشيمانى عالم افراط كار بيش از همه است.

شاعرى گفته است:

ارفه ببال فتى امسى عالى ثقة *** ان الذى قسّم الارزاق يرزقه‌

فالعرض منه مصون لايد نسّه *** و الوجه منه جديد ليس يخلقه‌

انّ القناعة من يحلل بساحتها *** لم يلق فى دهره شيئا يودقّه«٤٣»

عربى بيابانى برادرش را به حريص بودن سرزنش كرد و گفت: برادرم تو هم طالبى و هم مطلوب. آنچه از دست نداده‌اى تو را مى‌طلبد و به تو مى‌رسد، و تو مى‌طلبى آنچه را بيش از نيازت است و هر چه از نظرت غايب است براى تو آشكار شده است. و آنچه دارى از آن گذشته‌اى. گويى اى برادرم شخص حريصى را كه محروم باشد و زاهدى را كه مرزوق باشد نديده‌اى و شاعرى گفته است:

اراك يزيدك الإثراء حرصا *** على الدنيا كانك لا تموت‌

فهل لك غاية ان صرت يوما *** اليها قلت حسبى قدر رضيت«٤٤»