راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٥٤ - كتاب نكوهش ريا كارى و جاه طلبى
تخته سنگ سخت در شب تاريك پنهانتر است از اين رو علماى بزرگ از آگاهى بر خطرهاى آن عاجز شدهاند، چه رسد به عامه خداپرستان و پرهيزگاران. ريا از واپسين بلاهاى نفس و مكرهاى پنهان آن است و همانا علما و خداپرستانى كه همت گماشته و براى سلوك راه آخرت كوشايند به آن گرفتار مىشوند زيرا آنها هرگاه نفوس خود را مغلوب ساخته و به مجاهده با نفس مىپردازند و آن را از شهوتها منع و از موارد شبهه حفظ مىكنند و به زور آن را به انجام انواع عبادتها وادار مىكنند نفوس آنها از طمع كردن در گناهان آشكار كه به وسيله اعضاى بدن انجام مىشود عاجز مىگردد بنابراين نفس با تظاهر به كار خير و اظهار علم و عمل خواستار استراحت مىشود و راه فرارى از زحمت جهاد با نفس به لذّت مقبوليت خود نزد مردم، مىيابد و مىبيند كه با ديده احترام و تعظيم به او مىنگرند. پس به اظهار بندگى مىشتابد و به اطلّاع مردم مىرساند و تنها به اطلّاع خالق از عبادات او قناعت نمىكند و از ستايش مردم شاد مىشود و تنها به سپاس خدا قانع نمىشود و نفس مىداند كه هرگاه مردم بدانند كه وى تمايلات را رها ساخته است و از موارد شبهه خويشتن را حفظ و عبادتهاى سخت را تحمّل مىكند، زبان به مدح و ثنايش مىگشايند، و در ستايش او مبالغه مىكنند و به ديده احترام و تعظيم بدو مىنگرند و به ديدار او تبرّك مىجويند و به دعاى او راغب مىشوند و بر پيروى او حريص مىشوند و جلوتر از همه به او سلام و خدمت مىكنند، و در مجالس بسيار احترامش مىكنند، و در معاملات و خريد و فروش نسبت به او گذشت مىكنند و در مجالس او را جلو مىاندازند و در خوراك و پوشاك او را بر خود ترجيح مىدهند و به تواضع در برابرش كوچكى مىكنند و در اهدافش مطيع او مىشوند و او را احترام مىدارند. پس نفس در اين موارد به بزرگترين لذّتها و اغلب شهوتها دست مىيابد و ترك گناهان و لغزشها در نظرش كوچك مىآيد و سختى مواظبت بر عبادتها به نرمى و راحت طلبى مبدّل مىشود، چون بهترين لذّتها و شهوتها را در درون خود (تمايلات درونى) ادراك