راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤١٢ - كتاب نكوهش غرور

نيست و جز كوردلى نشأت گرفته از جهل انگيزه‌اى براى كفر و معصيت وجود ندارد.

بنابراين دلهاى زيركان و صاحبان بصيرت همانند چراغدانى است كه در آن چراغى (پرفروغ) باشد آن چراغ در حبابى قرار گرفته، حبابى شفّاف و درخشنده همانند ستاره‌اى فروزان، اين چراغ با روغنى افروخته مى‌شود كه از درخت پر بركت زيتونى گرفته شده كه نه شرقى است و نه غربى و آنچنان روغنش صاف و خالص است كه نزديك است بدون تماس با آتش شعله‌ور شود نورى است بر فراز نور و خدا هر كس را بخواهد به نور خود هدايت مى‌كند.«٢» دلهاى فريب خوردگان: همچون ظلماتى است در يك درياى عميق، كه موج آن را پوشانيده، و بر فراز آن موج ديگرى است، و بر فراز آن ابرى است تاريك، و ظلمتهايى است كه يكى بر فراز ديگرى آنچنان كه هرگاه دست خود را خارج كند ممكن نيست آن را ببيند! و كسى كه خدا نورى براى او قرار نداده، نورى براى او نيست!«٣» و زيركان همان كسانى هستند كه خداى متعال خواسته است آنان را هدايت كند، پس سينه‌هايشان را براى اسلام و هدايت باز و گشاده كرده است و فريب خوردگان همانهايى هستند كه خدا اراده فرموده گمراهشان كند. پس سينه‌هايشان را تنگ قرار داده گويى مى‌خواهد به آسمان صعود كند مغرور و فريب خورده كسى است كه چشم بصيرتش گشوده نشده تا خود عهده‌دار هدايت خويش شود و در تاريكى مانده است. پس خواهش نفس را پيشوا و شيطان را راهنماى خود ساخته است. و هر كس در اين دنيا نابينا باشد در آخرت نيز نابينا و گمراه است و چون معلوم شد كه غرور ريشه بدبختيها و سرچشمه مهلكات است ناگزير بايد راههاى ورود و جريان آن را و آنچه بيشتر در آن غرور هست شرح داد تا مريد پس از شناخت، از آن بپرهيزد. بنابراين بندگان موفّق كسانى‌اند كه راههاى ورود آفتها و فساد را بشناسند و راه پرهيز را در پيش‌