راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩٩ - شرح اجمالى درمان عجب

شود كه بنده و تمام اعمال و اوصافش از خداست كه بدون استحقاق از همان اول بدو بخشيده است و اين آگاهى عجب و خودبينى را از بين مى‌برد و موجب شكر و خضوع و ترس از زوال نعمت مى‌شود و هر كس اين نكته را بداند به علم و عمل خود عجب نمى‌ورزد، چرا كه مى‌داند هر نعمتى از خداى متعال است از اين رو چون اصحاب رسول خدا (ص) در روز حنين بر نيرو و بسيارى افرادشان مطمئن شدند و لطف خدا را از ياد بردند و گفتند: امروز بر اثر كمى افراد مغلوب نمى‌شويم، و به خودشان اعتماد كردند پس خداى متعال فرمود: وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئاً وَ ضاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ«١٨٤».

ابن عينيه روايت كرده كه ايّوب (ع) عرض كرد: خدايا مرا به اين بلا گرفتار كردى و هر بلايى بر من رسيده خواسته تو را بر خواسته خودم ترجيح داده‌ام. پس از ابرى به ده هزار صدا فرياد شد، اى ايّوب، چنين توفيقى را از كجا به دست آوردى؟ راوى گفت:

ايّوب خاكسترى برداشت و بر روى سرش نهاد و گفت: (توفيق آن) از تو است اى خدا، از تو است اى خدا» پس ايّوب از فراموشى خود برگشت و (توفيق) آن را به خدا نسبت داد از اين رو خداى متعال فرمود: وَ لَوْ لا فَضْلُ الله عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى‌ مِنْكُمْ من أَحَدٍ أَبَداً«١٨٥».

پيامبر (ص) به يارانش فرمود: «هيچ يك از شما به عمل خود نجات نمى‌يابيد گفتند: تو هم اى رسول خدا؟ فرمود: من هم مگر خدا مرا در رحمت خود غرق سازد.»«١٨٦»