مقايسه با جاهل بزرگ نشمارد، چرا كه دين از فضايل علم بسيار سخن گفته است، و عالم نمى‌تواند تكبّر را از خود دور سازد مگر دو چيز را بشناسد: ١- بداند كه حجت خدا بر عالمان مؤكدتر است و خداوند چيزى را از جاهل مى‌پذيرد كه يك دهم آن را از عالم نمى‌پذيرد و اين كه نافرمانى‌اش از خدا از روى شناخت و آگاهى است. پس گناهش زشت‌تر است، چرا كه حق نعمت خدا را كه علم است ادا نكرده، از اين رو رسول خدا (ص) فرمود: روز قيامت عالم را مى‌آورند. پس او را در دوزخ بيفكنند و روده‌هايش بيرون آيد و همانند درازگوشى كه پيرامون سنگ آسيا مى‌چرخد به دور خود مى‌چرخد.

پس دوزخيان پيرامونش را گرفته و مى‌گويند: تو را چه شده است؟ او مى‌گويد: من مردم را به كار خير فرمان مى‌دادم و خود عمل نمى‌كردم و از كار بد باز مى‌داشتم و خود كار بد مى‌كردم.«١٥٠»

خداوند سبحان عالم بى‌عمل را به خر و سگ تشبيه كرده است و فرموده است:

مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً.«١٥١» مقصود آيه علماى يهودند و درباره بلعم باعورا فرموده: وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ فَكانَ من الْغاوِينَ. وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ.«١٥٢» يعنى چه به او

«١٥٠» اين حديث را بخارى و مسلم از حديث اسامة بن زيد به لفظ يجاء بالرجل روايت كرده و در كتاب علم پيش از اين گذشت .

«١٥١» جمعه / ٥: كسانى كه مكلف به تورات شدند ولى حق آن را ادا نكردند مانند درازگوشى هستند كه كتاب هايى را حمل مى كند.

«١٥٢» اعراف / ١٧٤ - ١٧٥: و براى آنها بخوان سرگذت آن كس را كه آيات خود را به او داديم ولى (سرانجام ) از (دستور) آنها خارج شد و شيطان به او دست يافت و از گمراهان شد. و اگر مى خواستيم (مقام ) او را با اين آيات (و علوم و دانش ها) بالا مى برديم (امّا اجبار بر خلاف سنت ماست لذا او را به حال خود رها ساختيم ) ولى او به پستى گراييد و از هواى نفس خويش پيروى كرد، او همچون سگ (هار) كسى است كه اگر به او حمله كنى دهانش را باز و زبانش را بيرون خواهد آورد و اگر او را به حال خود واگذارى باز همين كار را مى كند (گويى آنچنان تشنه دنياپرستى است كه هرگز سيراب نمى شود).