راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء)
(١)
تتمه كتاب نكوهش دنيا
٩ ص
(٢)
پندهايى در نكوهش دنيا
٩ ص
(٣)
شرح توصيف دنيا با مثلها
١٧ ص
(٤)
شرح ماهيّت دنيا بر حسب ذات آن
٤٢ ص
(٥)
كتاب و نكوهش مال
٥٩ ص
(٦)
شرح نكوهش مال و زشتى محبت به آن
٦١ ص
(٧)
شرح آفتهاى مال و فوايد آن
٦٩ ص
(٨)
فوايد مال به دنيوى و دينى تقسيم مىشود
٦٩ ص
(٩)
سخنان بزرگان
٧٧ ص
(١٠)
در فضيلت بخشندگى
٨٦ ص
(١١)
داستانهاى بخشندگان
٩٥ ص
(١٢)
شرح نكوهش بخل
١٠٢ ص
(١٣)
سخنان بزرگان
١٠٩ ص
(١٤)
داستانهاى بخيلان
١١١ ص
(١٥)
شرح ايثار و فضيلت آن
١١٤ ص
(١٦)
حدّ بخشندگى و بخل و حقيقت آنها
١١٨ ص
(١٧)
شرح درمان بخل
١٢٤ ص
(١٨)
مجموع وظايف بنده نسبت به مال خود
١٢٩ ص
(١٩)
در نكوهش ثروت و ستايش فقر
١٣٢ ص
(٢٠)
كتاب نكوهش ريا كارى و جاه طلبى
١٥٣ ص
(٢١)
در نكوهش شهرت و منتشر شدن آوازه
١٥٦ ص
(٢٢)
در فضيلت گمنامى
١٥٧ ص
(٢٣)
نكوهش حبّ جاه
١٦١ ص
(٢٤)
معناى جاه و حقيقت آن
١٦٣ ص
(٢٥)
كمال حقيقى و كمال خيالى
١٧٣ ص
(٢٦)
شرح جاه دوستى ستوده و نكوهيده
١٧٨ ص
(٢٧)
شرح درمان جاه دوستى
١٨٤ ص
(٢٨)
راه درمان دوست داشتن ستايش و دوست نداشتن نكوهش
١٨٨ ص
(٢٩)
درمان بيزارى از نكوهش
١٩١ ص
(٣٠)
گوناگونى احوال مردم در ستايش و نكوهش
١٩٤ ص
(٣١)
شرح نكوهيدگى ريا
١٩٩ ص
(٣٢)
حقيقت ريا و آنچه در آن ريا مىشود
٢١١ ص
(٣٣)
بخش دوّم ريا با نوع پوشاك و رياى با هيأت
٢١٢ ص
(٣٤)
بخش دوّم ريا در اوصاف عبادات است نه اصول آن و اين نيز سه درجه دارد
٢٢٥ ص
(٣٥)
شرح رياى خفى كه از حركت مورچه پنهانتر است
٢٣١ ص
(٣٦)
درمان ريا و راه درمان قلب در ريا
٢٤٣ ص
(٣٧)
مواردى كه آشكار ساختن عبادات مجاز است
٢٦٠ ص
(٣٨)
ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها
٢٧١ ص
(٣٩)
كتاب نكوهش كبر و عجب
٣٠١ ص
(٤٠)
شرح نكوهش تكبّر
٣٠٣ ص
(٤١)
نكوهش خودخواهى و اظهار علائم تكبّر
٣١٠ ص
(٤٢)
شرح حقيقت تكبّر و آفت آن
٣٢٣ ص
(٤٣)
شرح چيزى كه به آن تكبّر مىشود
٣٣٣ ص
(٤٤)
شرح انگيزههاى تكبّر و عوامل محرّك آن
٣٤٧ ص
(٤٥)
تمرين نهايى در خوى تواضع
٣٨٤ ص
(٤٦)
شرح نكوهيدگى عجب و آفت آن
٣٨٦ ص
(٤٧)
شرح آفتهاى عجب
٣٩٠ ص
(٤٨)
شرح حقيقت عجب و خودبينى و تعريف آنها
٣٩١ ص
(٤٩)
شرح اجمالى درمان عجب
٣٩٣ ص
(٥٠)
بيان شىء مورد عجب و شرح درمان آن
٤٠٠ ص
(٥١)
كتاب نكوهش غرور
٤١١ ص
(٥٢)
شرح نكوهش غرور و حقيقت آن و مثالهايش
٤١٣ ص
(٥٣)
اصناف فريفتگان و اقسام گروههاى هر صنف
٤٣٨ ص
(٥٤)
اوّلين صنف فريفتگان و مغروران علمايند
٤٣٨ ص
(٥٥)
صنف سوم صوفيانند
٤٧٨ ص
(٥٦)
پرسش و پاسخ
٤٩٢ ص
(٥٧)
احلام نوم او كظل زائل = ان اللبيب بمثلها لا يخدع«8»
١٧ ص
(٥٨)
يا اهل لذات دنيا لا بقاء لها = ان اغترارا بظل زائل حمق«9»
١٨ ص
(٥٩)
الا انما الدنيا كظل بنية = و لابدّ يوما ان ظلك زائل«10»
١٨ ص
(٦٠)
و ان أمرا دنياه اكبر همه = لمستمسك منها بحبل غرور«11»
١٨ ص
(٦١)
ما حال من كان له واحد = غيب عنه ذلك الواحد«30»
٣٣ ص
(٦٢)
انى وجدت فلا تظنوا غيره = ان التورع عند هذا الدرهم
٦٥ ص
(٦٣)
فاذا قدرت عليه ثم تركته = فاعلم بان تقاك تقوى المسلم «17»
٦٥ ص
(٦٤)
لا يغرنك من المرء قميص رقعه = او ازار فوق عظم الساق منه رفعه
٦٦ ص
(٦٥)
او جبين لاح فيه اثر قد خلعه = اره الدرهم فانظر حبه او ورعه«18»
٦٦ ص
(٦٦)
ارفه ببال فتى امسى عالى ثقة = ان الذى قسّم الارزاق يرزقه
٧٨ ص
(٦٧)
فالعرض منه مصون لايد نسّه = و الوجه منه جديد ليس يخلقه
٧٨ ص
(٦٨)
انّ القناعة من يحلل بساحتها = لم يلق فى دهره شيئا يودقّه«43»
٧٨ ص
(٦٩)
اراك يزيدك الإثراء حرصا = على الدنيا كانك لا تموت
٧٨ ص
(٧٠)
فهل لك غاية ان صرت يوما = اليها قلت حسبى قدر رضيت«44»
٧٨ ص
(٧١)
و من ينفق السّاعات فى جمع ماله = مخافة فقر فالذى فعل الفقر«53»
٨٢ ص
(٧٢)
ان الصنيعة لا تكون صنيعة = حتى يصاب بها طريق المصنع
٩٤ ص
(٧٣)
فاذا اصطنعت صنيعه فاعمد بها = للله او لذوى القرابة اودع«89»
٩٤ ص
(٧٤)
انت للمال اذا امسكته = فاذا انفقته فالمال لك«90»
٩٤ ص
(٧٥)
ايا جود معن ناج معنا بحاجتى = فما لى الى معن سواك شفيع«93»
٩٨ ص
(٧٦)
اشدّ الغم عندى فى سرور = تيقّن عنه صاحبه ارتحالا«33»
١٨٩ ص
(٧٧)
لئن فخرت بآباء ذوى شرف = لقد صدقت و لكن بئس ما ولدوا«148»
٣٦٤ ص
(٧٨)
كما احسن الله فيما مضى = كذلك يحسن فيما بقى«29»
٤٢٥ ص
(٧٩)
رقّ الزجاج و رقت الخمر = فتشابها؟؟ فتشاكل الامر
٤٨٦ ص
(٨٠)
فكانما خمر و لا قدح = و كانما قدح و لا خمر«88»
٤٨٦ ص
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص

راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٥١ - شرح انگيزههاى تكبّر و عوامل محرّك آن

نشانه ديگر آن است كه در خانه‌اش هيچ كارى انجام ندهد، در حالى كه تواضع بر خلاف آن است.

يكى ديگر از نشانه‌هاى آن است كه كالايى را بر نمى‌دارد و به خانه نمى‌برد، و اين بر خلاف عادت متواضعان است. پيامبر (ص) متاعى را كه خريده بود به خانه حمل مى‌كرد.«١٣١» على (ع) فرمود: «از كمال مرد چيزى كاسته نمى‌شود كه چيزى را براى عائله‌اش ببرد.» يكى از اصحاب مى‌گويد: على (ع) را ديدم كه گوشتى به يك درهم خريد. پس آن را در پارچه‌اى نهاده مى‌برد به او عرض كردم: اى امير المؤمنين آن را بياورم؟ فرمود: «نه، شخص عائله‌مند به بردن آن سزاوارتر است.»«١٣٢»

نشانه ديگر لباس است، چرا كه با آن تكبّر و تواضع آشكار مى‌شود. پيامبر (ص) فرمود: «بذاذة نشانه ايمان است.»«١٣٣» گفته‌اند: منظور از «بذاذة» لباس پست است.

على (ع) در مورد زير پوش پينه‌دارى سرزنش شد، پس فرمود: «مؤمن به آن تأسّى مى‌جويد و دل براى آن خاشع مى‌شود.»«١٣٤» عيسى (ع) فرمود: لباس خوب موجب تكبّر دل مى‌شود.»

رسول خدا (ص) فرمود: «هر كس براى خدا ترك زيور كند و به منظور تواضع در برابر خدا و طلب رضاى او لباسهاى نيكو را كنار بگذارد، بر خدا سزاوار است كه براى او لباس زربفت بهشتى ذخيره كند.»«١٣٥»

اگر كسى اشكال كند كه: عيسى (ع) فرمود: لباس خوب موجب تكبّر دل است، در


«١٣١» اين حديث كه پيامبر (ص ) كالا را خود به خانه حمل مى كرد، ابويعلى از حديث ابوهريره در شلوار خريدن حضرت و به خانه بردن او نقل كرده و در جلد ٤، گذشت .

«١٣٢» بحار، ج ٩، ص ٥٢٠، و در آنجا چنين است : لا ينقص الكامل من كماله ماجر من نفع الى عياله

«١٣٣» اين حديث را احمد در مسند از حديث ابوامامه حارثى روايت كرده و حاكم نيز در مستدرك به سندى صحيح چنان كه در جامع الصغير است و ابوداوود و ابن ماجه به شماره ٤١١٨، نقل كرده اند.

«١٣٤» سيد شريف رضى در نهج البلاغه ابواب حكم ، به شماره ١٠٣، نقل كرده است .

«١٣٥» اين حديث را ابوسعيد مالينى در مسند الصوفيه ، و ابونعيم در الحليه ، از حديث ابن عباس روايت كرده و در سندهاى آن اشكال است چنان در المغنى آمده است .