راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٠٢ - كتاب نكوهش كبر و عجب
برشمردن آنها برتر از حدّ توان آنهاست. از اين رو فرشتگان و پيامبرانش در راه توصيف كنه جلال او به عجز خود معترف شدهاند و قدرت و بلندى مقام او پشت كسراها را شكسته است و قدرت قيصرها در برابر عظمت و بزرگى او قاصر است. پس عظمت از او و بزرگى رداى اوست، و هر كس در اين دو مورد با او بستيزد با مرض مرگ او را بشكند و نتواند آن مرض را درمان كند. شكوه او بسيار و اسماء او مقدس است.
درود بر محمّد (ص) كه با او نورى نازل شده كه روشنى آن گسترده شده تا آنجا كه نور آن تمام كرانهها و اطراف جهان را روشن ساخته است و درود و سلام بسيار بر خاندان و ياران پيامبر كه دوستان و اولياء و برگزيدگان او هستند.
امّا بعد رسول خدا (ص) فرمودند: «خداى متعال مىفرمايد: عظمت از اسماء من و كبريا رداى من است. پس هر كس در آن دو با من بستيزد او را در هم مىشكنم.»«١»
پيامبر (ص) فرمود: «سه چيز هلاك كننده است: بخلى كه به مقتضاى آن عمل شود، و هوايى كه از آن پيروى شود، و خودپسندى مرد»«٢» بنابراين تكبّر و خودپسندى دو مرض هلاك كننده است و مردم متكبّر و خود پسند بيمارند و در پيشگاه خدا سخت مورد خشم و بغضند.»«٣»
و چون هدف در اين بخش از كتاب، شرح مهلكات است توضيح تكبّر و عجب لازم است، چرا كه اين دو صفت از صفات زشت و پست است، و ما به طور كامل آن دو صفت را در دو بخش توضيح مىدهيم:
بخش اوّل كتاب در تكبّر است، و در آن به شرح مطالب زير مىپردازيم: شرح تكبّر
«١» اين حديث را حاكم در مستدرك ، ج ١، ص ٦١، بدون ذكر العظمة ، عظمت نقل كرده و گفته است حديث بنا به شروط مسلم صحيح است .
«٢» پيش از اين چند بار اين حديث نقل شده است .
«٣» اعراف / ١٤٦: بزودى كسانى را كه در روى زمين به ناحق تكبّر مى ورزند از ايمان به آيات خود منصرف مى سازيم . (در كتاب شماره آيه ١٤٢، ثبت شده و اشتباه است . - م .)