راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٨٣ - ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها

تركش واجب است، امّا هرگاه در بين نماز وسوسه‌هاى ريا به دلش خطور كند و از آن كراهت داشته باشد نبايد نماز را ترك كند، زيرا آفت ريا در عبادات ضعيف است و تنها در حكومتها و سرپرستى منصبهاى بزرگ چون علم بسيار قوى است. خلاصه آفتها سه درجه است:

١- حكومتها و آفات آن بسيار است و گروهى از پيشينيان از بيم آفت، آن را رها ساخته‌اند.

٢- نماز، روزه، حج، زكات. گذشتگانى كه دينشان قوى بوده و حتى ضعيفهايشان به اين اعمال پرداخته‌اند و از بيم آفت، ترك آن را برنگزيده‌اند، چون آفتى كه در آنهاست ضعيف مى‌باشد و نابودى آن آفت و تمام كردن عمل براى خدا با كمترين قدرت ميّسر است.

٣- حدّ ميانى بين دو رتبه قبل است و آن سرپرستى منصب موعظه و فتوا و نقل حديث و تدريس است و آفات اينها كمتر از آفات حكومتها و بيشتر از آفت در نماز است و شخصى كه ايمانش قوى يا ضعيف است نبايد نماز را ترك كند، بلكه بايد انديشه ريا را از خود دور سازد. و شايسته است افرادى كه ايمانى ضعيف دارند بكلى حكومت را رها سازند امّا افرادى كه ايمانى قوى دارند نبايد آن را ترك كنند و منصبهاى علم ميان آن دو گروه مشترك است و هر كس آفتهاى منصب علم را آزموده باشد بداند كه آفتهاى آن به آفات حكومت شبيه‌تر است و اگر شخص ضعيف الايمان از آن بپرهيزد سالم‌تر است. و خدا به حقيقت داناتر است.

در اينجا درجه چهارمى نيز وجود دارد و آن گردآورى مال و گرفتن آن براى تقسيم كردن بر مستحقّان است. بخشيدن و اظهار بخشندگى جلب ستايش است و شاد كردن‌