راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٥٦ - درمان ريا و راه درمان قلب در ريا

است كه يقين و توكّلش كم باشد. بنابراين كسى كه يقين دارد خدا در تدبير خود شريكى ندارد از غير خدا نمى‌پرهيزد و مى‌داند كه شيطان خوار و مخلوق است و امر و فرمانى ندارد و هر چه خدا اراده كند همان خواهد شد و خداست كه ضارّ و نافع است، و شخص خداشناس شرم دارد كه از غير خدا بپرهيزد، بنابراين يقين به يگانگى خدا او را از پرهيز از شيطان بى‌نياز مى‌كند.

٣- گروهى از دانشمندان گفته‌اند: بايد از شيطان پرهيز كرد و گفته اهل بصره كه بندگان نيرومند بى‌نيازند كه از شيطان بپرهيزند و دلشان از دوستى دنيا بكلّى خالى است و دوستى دنيا وسيله گمراه كردن شيطان است ممكن است موجب غرور شود، زيرا پيامبران نيز (اگر خدا آنها را حفظ نكند) از وسوسه‌هاى شيطان رهايى ندارند. پس چگونه ديگران رهايى مى‌يابند و تمام وسوسه‌هاى شيطان از نوع شهوتها و دوستى دنيا نيست بلكه شيطان در اسماء و صفات خدا و در نيك دانستن بدعتها و گمراهيها و غيره نيز وسوسه مى‌كند و هيچ كس از خطر وسوسه شيطان رهايى ندارد قرآن از اوّل تا آخر انسان را از شرّ شيطان بر حذر مى‌دارد. پس چگونه مى‌توان ادّعا كرد كه كسى از او در امان باشد و پرهيز از شيطان منافاتى با سرگرم شدن به دوستى خداى متعال ندارد، زيرا يكى از انواع دوستى خدا اطاعت فرمان اوست و خدا به ما امر كرده از شيطان بپرهيزيم چنان كه امر فرموده از كافران پرهيز كنيم و فرموده است: وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ،«١٠١» و نيز فرمود: وَ أَعِدُّوا لَهُمْ ما اسْتَطَعْتُمْ من قُوَّةٍ وَ من رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ به عَدُوَّ الله وَ عَدُوَّكُمْ.«١٠٢» در اين صورت لازم است به فرمان خدا از دشمن كافر در حالى كه آنها را مى‌بينى بپرهيزى. پس پرهيز از دشمنى كه تو را مى‌بيند و تو او را نمى‌بينى به طريق اولى لازم است، از اين رو گفته‌اند: اميد دست يافتن به شكارى كه تو