راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٩٩ - شرح نكوهيدگى ريا
با ريا باطل مىشود و باطل نمىشود، و دارو و درمان ريا، اجازه در آشكار ساختن عبادات، اجازه در پنهان كردن گناهان، ترك عبادات از بيم ريا و آفتها، مواردى كه بنده مىتواند با ديدن مردم در عبادت اظهار نشاط كند، مواردى كه بر مريد لازم است كه پيش از عبادت و بعد از آن قلب خويش را به آن ملزم كند كه جمعا يازده فصل مىشود.
شرح نكوهيدگى ريا
بايد دانست كه ريا حرام است و شخص رياكار در پيشگاه خدا مغضوب و آيات و روايات و سخنان بزرگان بر آن گواه است.
امّا آيات خداى متعال فرمود: فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ. الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ. الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ«٤١» و گفته خداوند متعال: وَ الَّذِينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئاتِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ.«٤٢» مجاهد گويد: منظور آيه ريا كاران است.
خداى متعال فرموده: إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ الله لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً«٤٣» خداوند مخلصان را به اين صفت ستوده كه در كارهاى خود جز خدا را در نظر نياورند و ريا ضدّ آن است (انجام كار براى غير خدا) و نيز فرموده: فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً.«٤٤» اين آيه درباره كسانى نازل شد
«٤١» ماعون / ٥ - ٨: پس واى بر نمازگزارانى كه نماز خود را به دست فراموشى مى سپارند. آنها كه ريا مى كنند و ديگران را از ضروريات زندگى منع مى كنند.
«٤٢» فاطر / ١٠: و آنها كه نقشه هاى سوء مى كشند، عذاب شديد براى آنهاست و مكر (و تلاش افساد گرانه ) آنها نابود مى شود (و به جايى نمى رسد).
«٤٣» انسان / ١٠: مى گويند ما شما را براى خدا اطعام مى كنيم ، و هيچ پاداشى و تشكرى از شما نمى خواهم .
«٤٤» كهف / ١١٠: پس هر كس اميد لقاى پروردگارش را دارد بايد عمل صالح انجام دهد، و كسى را در عبادت پروردگارش شريك نكند. و آن حديثى است كه عبدالرزاق و ابن ابى الدنيا در الاخلاص و ابن ابى حاتم و طبرانى و حاكم در مستدرك ، ج ٤، ص ٣٣٠، از طاووس روايت كرده و بيهقى در شعب الايمان به صورت موصول از طاووس از ابن عباس روايت كرده اند، به درّالمنثور، ج ٤، ص ٢٥٥، رجوع كنيد.