راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٣٠ - مجموع وظايف بنده نسبت به مال خود

را بداند و تا به دست نياورد به آن محتاج نمى‌شود و به اندازه نيازش بيشتر نگاه ندارد و بيش از آن مقدار كه شايسته است براى جمع مال تلاش نكند.

٢- مراقب باشد كه مال از چه راهى كسب مى‌شود و از مال حرام محض بپرهيزد، و از مالى كه بيشتر آن حرام است مانند مال شاهان، و از راههاى مكروه كه به مروّت آسيب مى‌زند مانند هديه‌هايى كه شائبه رشوه در آن است اجتناب كند و از سؤالى كه موجب خوارى و نابودى مروّت است و نظاير آنها دورى كند.

٣- مواظب مقدارى باشد كه كسب مى‌كند. پس نه بسيار كسب كند، نه كم بلكه به مقدار واجب و معيار واجب مقدارى است كه نياز دارد و نياز عبارت است از لباس، مسكن و غذا و هر كدام سه درجه دارد: پايين، متوسط، بالا و تا زمانى كه به طرف كمى مايل باشد و به حدّ لازم نزديك شود سبكبار خواهد بود و در زمره سبكباران به شمار آيد، و اگر از اين حالت تجاوز كند در چاهى بيفتد كه عمق آن بى‌نهايت است. ما شرح اين درجات را در كتاب زهد«١٣٧» بيان كرده‌ايم.

٤- مواظب راه مصرف بوده و در انفاق ميانه‌رو باشد چنان كه ذكر كرديم اسراف و سخت‌گيرى نكند و آنچه را از راه حلال كسب كرده در جاى خودش قرار دهد نه در جاى ناحق چرا كه گناه كسب مال از راه نادرست با خرج كردن مال در راه نادرست يكسان است.

٥- در گرفتن و ترك و انفاق و نگاه داشتن مال نيّت خوب داشته باشد. پس آنچه را برمى‌دارد براى كمك به عبادت باشد و آنچه را رها مى‌كند به قصد پست شمردن مال و بى‌ميلى به آن باشد و هرگاه چنان كند داشتن مال به او ضرر نمى‌رساند از اين رو على (ع) فرمود: «اگر شخصى تمام مالهاى روى زمين را به دست آورد و براى خدا باشد