راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٥ - شرح ايثار و فضيلت آن
مىخواستم مىتوانستم سير شويم، ولى ما ديگران را بر خود ترجيح مىداديم.«١٢٨»
مهمانى بر پيامبر خدا (ص) وارد شد و در نزد خانواده آن حضرت غذايى وجود نداشت. پس مردى از انصار بر پيامبر وارد شد و مهمان پيامبر را به خانه خود برد و غذا در برابرش نهاد و به زنش دستور داد چراغ را خاموش كند. صاحب خانه دستش را به طرف غذا مىبرد، گويى غذا مىخورد ولى غذا نمىخورد تا مهمان غذا را خورد. چون صبح شد، پيامبر خدا (ص) به او فرمود: خدا از رفتار شما در شب گذشته نسبت به مهمانتان خشنود شد و اين آيه نازل شد: وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ.«١٢٩» بنابراين سخاوت از اخلاق خداى متعال است و ايثار بالاترين درجات سخاوت است و ايثار عادت رسول خدا (ص) بود تا خدا اخلاق او را عظيم ناميده و فرمود: وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ.«١٣٠»
سهل بن عبد الله گويد: موسى (ع) عرض كرد: پروردگارا بعضى از درجات حضرت محمّد (ص) و امتش را به من بنما. خداوند فرمود: اى موسى توان ديدن آن را ندارى. امّا يكى از مقامات بزرگ او را كه به سبب آن او را بر تو و تمام آفريدگانم برترى دادهام به تو مىنمايانم. راوى گفت: خداوند باطن آسمانها را بر او گشود. پس به مقامى از مقامات آن حضرت نگريست كه نزديك بود از انوار آن و نزديكىاش به خدا جان بدهد. پس عرض كرد: پروردگارا به چه چيز او را به اين بزرگوارى رساندى؟ فرمود: به اخلاقى كه آن را در ميان آفريدگانم به آن حضرت اختصاص دادم و آن اخلاق ايثار است، اى موسى هيچ يك از آفريدگانم نزد من نيايد كه زمانى از عمرش ايثار كرده باشد، مگر اين كه شرم دارم اعمال او را محاسبه كنم و در هر جاى بهشتم كه بخواهد او را جاى مىدهم.
«١٢٨» پيش از اين بارها نقل شده است .
«١٢٩» صحيح بخارى ، ج ٦، ص ١٨٠.
«١٣٠» قلم / ٥: و تو اخلاق عظيم و برجسته اى دارى .