راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٠ - سخنان بزرگان

برخى گفته‌اند: اگر بخل پيراهنى بود آن را نمى‌پوشيدم و اگر راهى بود آن را نمى‌پيمودم.

گفته شده: حكيم هند و فيلسوف روم بر انوشيروان وارد شدند. انوشيروان به حكيم هندى گفت: سخن بگو، گفت: بهترين مردم كسى است كه بخشنده باشد و در هنگام خشم سنگين و در گفتار متين و در بلند مرتبگى فروتن و نسبت به هر خويشاوندى مهربان باشد فيلسوف رومى برخاست و گفت: هر كس بخيل باشد مالش را دشمنش به ارث مى‌برد، و هر كس كم شكر كند به پيروزى نمى‌رسد، و دروغگويان نكوهيده‌اند، و سخن‌چينان فقير مى‌ميرند، و هر كس رحم نكند خدا كسى را بر او مسلط سازد كه به او رحم نكند.

ضحّاك در آيه إِنَّا جَعَلْنا في أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا«١٢٤» مى‌گويد: اين آيه در مورد بخيلان است كه خدا دستهايشان را از انفاق در راه خود نگه داشته و بينش هدايت يافتن ندارند.

كعب گويد: در هر بامداد خداوند دو فرشته را مأمور مى‌كند، تا فرياد بزنند خدايا مال شخص ممسك و گرفته را در معرض تلف قرار بده و براى مالى كه بخشنده انفاق مى‌كند جايگزينى برگزين.

اصمعى گويد: از عربى بيابانى در حالى كه مردى را توصيف مى‌كرد شنيدم كه گفت: فلانى در چشم من كوچك است، چون دنيا در نظرش بزرگ است و چون سائل و گدا را مى‌بيند گويى ملك الموت را ديده است.

جاحظ گويد: از لذّتها جز سه چيز باقى نمانده است: نكوهش بخيلان، خوردن گوشت خشكيده و زدودن زنگ شمشير (يا خاراندن زخم گرى).

بشر بن حارث گويد: بخيل غيبت ندارد (غيبت او جايز است). پيامبر (ص) فرمود:

«تو در اين صورت بخيلى».