ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٥ - ٢ - فتنه اى كه خود انسان به وجود مى آورد و آن را وسيلهء فريب دادن خود مى سازد
( وَلا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِه أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فِيه ) [١] .
( چشمان خود را به سوى همسران آنان كه چونان شكوفهء حيات دنيا براى بهره ور شدنشان قرار داديم ، دراز مكن ، اين شكوفههاى دنيوى وسيلهء آزمايشى است كه براى آنان قرار دادهايم ) .
( وَاتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّياطِينُ عَلى مُلْكِ سُلَيْمانَ وَما كَفَرَ سُلَيْمانُ ) [٢] .
( [ هاروت و ماروت ] سحر را به كسى تعليم نمى كردند مگر اين كه مى گفتند : ما جز آزمايش مقصدى نداريم ، كافر مباش ) .
٢ - فتنه اى كه خود انسان به وجود مى آورد و آن را وسيلهء فريب دادن خود مى سازد .
نوعى از آشوبهاى درونى وجود دارد كه بوجود آورندهء آن ، خود انسان است و عامل اصلى اين آشوبها ، تمايلات مهار نشدهء درونى است كه سدّ راه هر گونه انديشهء حقيقتيابى مى باشند .
در چنين حالات روانى پيكارهايى سخت در درون آدمى ميان دو جبههء نيرومند ( تمايلات و اصالت حقيقت ) به راه مى افتند و آن را به صورت صحنه اى پر آشوب درمى آورند .
موقعى كه اين پيكار به سود اميال مهار نشده پايان مى يابد ، چهرهء منفى فتنه نمودار مى گردد . نمونه اى از اين آيات بقرار زير است : ( يُنادُونَهُمْ أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قالُوا بَلى وَلكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الأَمانِيُّ حَتَّى جاءَ أَمْرُ الله وَغَرَّكُمْ بِالله الْغَرُورُ ) [٣] .
( [ منافقان در روز قيامت مردم با ايمان را كه با نور الهى براه مى افتند ] صدا
[١] طه آيهء ١٣١ .
[٢] البقرة آيهء ١٠٢ .
[٣] الحديد آيهء ١٤ .